Güneydoğu Asya’da uzun süredir devam eden sınır anlaşmazlıkları bugün sıcak çatışmaya dönüştü. Kamboçya ve Tayland orduları arasında bu sabah erken saatlerde çıkan şiddetli çatışmalarda en az 9 sivil hayatını kaybetti, 14 kişi ise yaralandı.
Olayların ardından Tayland, tüm sınır kapılarını kapatırken on binlerce sivil bölgeden tahliye edildi.
İlk olarak Tayland Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Kamboçya birliklerinin, tarihi Preah Vihear ve Ta Muen Thom tapınaklarına yakın bölgelerde, BM‑21 Grad roketleri ve topçu sistemleriyle saldırı düzenlediği bildirildi. Saldırının doğrudan sivil yerleşim alanlarını hedef aldığı, bir hastanenin de zarar gördüğü iddia edildi.
Kamboçya ise saldırının Tayland askerlerinin “egemenlik ihlali” gerekçesiyle başlatıldığını öne sürdü. Phnom Penh yönetimi, Tayland güçlerinin sınır boyunca provokatif eylemlerde bulunduğunu ve askeri mevziler kurarak Kamboçya topraklarına girdiğini savundu.
Neden Gerilim Tırmandı?
Gerilim, geçtiğimiz haftalarda sınır hattında bir Tayland askerinin hayatını kaybetmesiyle başladı. Ardından iki ülke arasında karşılıklı suçlamalar ve sınır ihlalleri artış gösterdi. Tayland’ın sınırı kapatma kararı ve askeri yığınakları, Kamboçya tarafından “tehdit” olarak yorumlandı.
Bölgede tarihi anlaşmazlık konusu olan tapınaklar, daha önce de 2008 ve 2011 yıllarında silahlı çatışmalara sahne olmuştu. Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) 2013 kararına rağmen sınır çizgisi konusunda kesin bir uzlaşı sağlanamamıştı.
Tayland’dan Sert Karşılık
Çatışmaların ardından Tayland Hava Kuvvetleri’ne ait F‑16 jetlerinin sınırda devriye uçuşlarına başladığı, gerektiğinde “nokta hedeflere müdahale” emri aldığı bildirildi. Tayland hükümeti, Kamboçya ile diplomatik ilişkileri askıya aldığını ve uluslararası toplumu duruma müdahil olmaya çağırdığını açıkladı.
Sivil Kriz Derinleşiyor
BM verilerine göre, iki ülke sınırındaki kırsal alanlardan yaklaşık 40 bin sivilin güvenli bölgelere tahliye edildiği tahmin ediliyor. Yardım kuruluşları, çatışma bölgelerinde elektrik ve su altyapısının zarar gördüğünü ve acil yardım ihtiyacının kritik seviyeye ulaştığını belirtiyor.
Uluslararası Tepkiler
ASEAN ve Birleşmiş Milletler başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluş, her iki tarafı da itidale çağırdı. Çin ve ABD’nin de gelişmeleri yakından izlediği ve gerekirse arabuluculuk teklifinde bulunabileceği bildiriliyor.
Uzman Yorumu: Yeni Bir Bölgesel Kriz mi?
Güneydoğu Asya uzmanı Prof. Dr. Surachai Nimmanahaeminda, çatışmanın sadece askeri değil, diplomatik ve ekonomik etkiler de yaratabileceğini vurguladı:
“İki ülke arasında yaşanan her kriz, ASEAN içinde güvenlik dengesini bozar. Şu anki durum sadece sınır anlaşmazlığı değil, tarihi ve siyasi bir hesaplaşmanın dışa vurumudur.”
Haber: Ömer Bölüm
