ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüşmesinde dikkat çeken ifadeler kullandı. Dört yılı aşkın süredir Rusya’da tutulan ABD vatandaşı Stephen Hubbard’ın serbest bırakılması üzerine Putin’e teşekkür eden Witkoff, “Siz de insancıl birisiniz efendim. Sizi selamlıyor ve takdir ediyorum” dedi. Açıklama, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının devam ettiği ve aynı gün en az dört sivilin hayatını kaybettiği bir dönemde geldi.
ABD ile Rusya arasında Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik görüşmeler sürerken Washington’ın Moskova’ya yaklaşımı yeniden tartışma yarattı.
21 Ekim’de St. Petersburg yakınlarındaki Konstantin Sarayı’nda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bir araya gelen Steve Witkoff, görüşmenin basına açık bölümünde Rus lideri övdü.
Witkoff, Putin’e hitaben şu ifadeleri kullandı:
“Başkanım Trump’ın insancıl birisi olduğundan çok söz ediyorsunuz. Siz de insancıl birisiniz efendim. Sizi selamlıyor ve takdir ediyorum.”
Sözlerin arka planında Rusya’nın, dört yılı aşkın süredir hapiste tuttuğu ABD vatandaşı Stephen Hubbard’ı serbest bırakması bulunuyordu.
Dört yıldır tutulan ABD vatandaşı serbest bırakıldı
74 yaşındaki eski öğretmen Stephen Hubbard, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Nisan 2022’de gözaltına alınmıştı.
Rus makamları Hubbard’ı Ukrayna ordusunda paralı asker olarak savaşmakla suçladı. Hubbard, 2024 yılında kapalı yürütülen bir yargılama sonucunda yaklaşık yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı.
ABD yönetimi ise Hubbard’ın hukuka aykırı biçimde tutuklandığını belirlemişti.
21 Ekim’de serbest bırakılan Hubbard’ın ülkesine dönmesine izin verildi. Trump, Putin’den şahsen serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında başka bir mahkûmun teslim edilmediğini açıkladı.
Witkoff’un Putin’e yönelik övgüsü bu tahliye kararının ardından geldi.
Ancak ABD’li temsilcinin kullandığı ifadeler, tek bir mahkûmun serbest bırakılmasının ötesinde, Rus liderin savaş sırasındaki politikaları bakımından da tartışma yarattı.
Witkoff Putin’i överken Ukrayna’da siviller öldürülüyordu
Aynı gün Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hava saldırıları devam etti.
Reuters’ın Ukraynalı yetkililere dayandırdığı bilgilere göre 21 Ekim’deki saldırılarda en az dört sivil hayatını kaybetti.
Başkent Kiev’de bir apartmana düzenlenen insansız hava aracı saldırısında iki kişi öldü. Harkiv yakınlarında ise 81 ve 83 yaşlarında iki kişi yaşamını yitirdi.
Rus saldırıları enerji tesislerini, sivil işletmeleri ve yerleşim alanlarını da etkiledi.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu’nun 15 Ekim tarihli raporuna göre yalnızca Eylül 2026’da Ukrayna’da en az 328 sivil öldü, 2 bin 105 kişi yaralandı. Toplam sivil kayıp sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 85 arttı.
Bu veriler, Witkoff’un Putin için kullandığı “insancıl” ifadesiyle Rusya’nın sürdürdüğü savaşın insani sonuçları arasındaki çelişkiyi ortaya koyuyor.
Washington ile Moskova arasında ekonomik yakınlaşma
St. Petersburg görüşmesinin gündemi yalnız Ukrayna’da ateşkes sağlanması değildi.
Taraflar ABD-Rusya ekonomik ilişkilerinin yeniden geliştirilmesini de ele aldı.
Witkoff, Rus dizel yakıtının ABD’ye ihracatının yeniden başlaması konusunda Putin’e teşekkür etti. Trump yönetimi, daha önce Rusya’ya uygulanan bazı yaptırımları gevşetmişti.
Putin ise ABD’ye daha fazla gübre ihraç edebileceklerini belirtti. Ayrıca Trump ile Çin’de görüşme olasılığını gündeme getirdi.
Görüşme, Witkoff’un bir gün önce Oslo’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Avrupalı liderlerle gerçekleştirdiği temasların ardından yapıldı.
ABD yönetimi, Rusya ve Ukrayna arasında üçlü görüşmelerin yeniden başlamasını hedeflediğini belirtiyor.
Ancak Rusya, Donetsk bölgesi üzerindeki taleplerinden geri adım atmış değil. Ukrayna ise ateşkes, güvenlik garantileri ve işgal altındaki toprakların geleceğine ilişkin güvenceler talep ediyor.
Barış görüşmelerinde kimin talepleri belirleyici olacak?
Trump yönetimi bir yandan Ukrayna savaşını sona erdirmek için diplomatik girişimlerde bulunduğunu söylerken diğer yandan Rusya ile ekonomik ilişkileri genişletmeye çalışıyor.
Son haftalarda Trump’ın Zelenski üzerindeki siyasi baskıyı artırması, bazı Rusya yaptırımlarını gevşetmesi ve Moskova ile enerji ticaretini yeniden gündeme getirmesi, Washington’ın müzakerelerdeki önceliklerine ilişkin tartışmaları büyüttü.
Witkoff’un Putin’e yönelik sözleri de bu siyasi yakınlaşmanın dikkat çeken örneklerinden biri oldu.
Stephen Hubbard’ın serbest bırakılması ailesi açısından önemli bir gelişme. Ancak tek bir mahkûmun tahliyesi, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının milyonlarca insan üzerindeki sonuçlarını değiştirmiyor.
Bir yanda Rusya’nın saldırıları nedeniyle ölen siviller, yıkılan konutlar ve zarar gören enerji altyapısı; diğer yanda ekonomik işbirliği ve diplomatik yakınlaşma mesajları bulunuyor.
21 Ekim’deki görüşmenin ortaya çıkardığı temel soru, Putin’in bir mahkûmu serbest bırakmasının ötesinde, devam eden savaşın sona erdirilmesi için hangi somut adımların atılacağı.
Ukrayna’da siviller yaşamını yitirmeye devam ederken Washington ile Moskova arasındaki yakınlaşmanın barışa mı, yoksa yeni siyasi ve ekonomik pazarlıklara mı dönüşeceği henüz belirsiz.
