İsrail’in İran’a düzenlediği hava saldırıları ülkenin 31 eyaletinden 21’ine yayıldı. Saldırlar 7’nci günde devam ederken, geçtiğimiz gün 10 kişinin daha hayatını kaybetmesiyle bu sayı 639 ‘a yükseldi.
İsrail’in İran’a başlattığı savaş 7’nci gününe girdi. İsrail ve ABD’nin, İran’a daha kapsamlı bir saldırı planladığı konuşulurken, dün ve geçtiğimiz günlerde neler yaşandı, kısaca bakalım.
İsrail’in İran’a düzenlediği hava saldırıları ülkenin 31 eyaletinden 21’ine yayıldı. Sivil kuruluşların raporlarına göre, dünkü (18 Haziran) saldırılarda en az 10 kişi daha hayatını kaybetti. Böylece, son altı gündeki saldırılarda İran’da hayatını kaybedenlerin sayısı 639’a, yaralananların sayısı bin 329’a ulaştı.
İsrail dün, Zencan, Fars, Tahran, İsfahan, Hemedan, Elburz, Doğu Azerbaycan, Semnan, Kirmanşah, Mazenderan, Huzistan, İlam, Kum, Buşehr, Gilan ve Kazvin eyaletlerindeki bazı altyapı ve tesislere hava saldırıları düzenledi. Saldırıların odak noktası ise Tahran oldu.
İran polisi tarafından yapılan açıklamada ise İran polis güçlerinin çatı kurumu olan FARAJA’nın karargâhına düzenlenen İsrail saldırıları sonucunda da bazı polisler yaralandı.
İran İnsan Hakları Savunucuları Haber Ajansı HARANA’ya göre şimdiye kadar İsrail saldırıları sonucu ölen ve yaralananların toplam sayısı en az bin 968 kişiye ulaştı.
◾Siviller: 263 ölü, 335 yaralı
◾Askerî personel: 154 ölü, 126 yaralı
◾Durumu belirsiz: 222 ölü, 868 yaralı
◾Toplam can kaybı: 639
◾Toplam yaralı sayısı: 1329
İran’ın Londra Büyükelçisi: 20’si çocuk en az 224 sivil hayatını kaybetti
Sivil kuruluşların raporlarının yanı sıra, İran’ın Londra Büyükelçisi Ali Musavi, İsrail saldırılarında şu ana kadar yaklaşık bin 500 kişinin öldüğü ve yaralandığını açıkladı. Musavi net bir sayı vermedi, ancak 224 sivilin, bunlar arasında 20 çocuğun hayatını kaybettiğini belirtti. Öte yandan, pazartesi günü Sağlık Bakanı, saldırıların ilk dört gününde İran’da bin 800 kişinin yaralandığını duyurmuştu.
Şimdiye kadar İsrail saldırılarında hayatını kaybeden siviller ve çocuklardan kimlikleri tespit edilebilenlerin bazıları şöyle:
◾Zehra Zakeryan, 7 aylık bebek, kız kardeşi Fatma Zakeryan (5 yaşında) ve ebeveynleri katledildi.
◾Ali Sanei, otobüs şoförüydü. Tahran-Kum yolu üzerindeki saldırıda hayatını kaybetti.
◾Zehra Berzegar, 3 yaşındaki çocuk, annesi Marziye Asgari ile birlikte İsrail saldırısında can verdi.
◾Kadın doğum uzmanı Zehre Rasuli ve eşi Behnam Ghasemian, İsrail saldırısında aldığı ağır yaralar sonucu hayatını kaybetti. Zehre ve Behnam, birkaç gün önce yaşamını yitiren 2 aylık bebek Ryan’ın da ebeveynleriydi.
◾Sivil bölgelere yönelik hava saldırıları, işçilerin çalıştığı inşaat alanlarında da yıkıma neden oldu. 18 yaşındaki Afgan göçmen Abdülveli ile diğer Afgan işçi Habibullah Cemşidi hayatlarını kaybetti, 5 Afgan işçi ise ağır yaralandı.
◾Suhail Katuli, 11 yaşında çocuk.
◾Metin Safaeian, 16 yaşında öğrenci.
◾Sâlih Bayrami, tasarımcı ve sanatçı.
Savaş İran halkını nasıl etkiliyor?
Gıda, sıra ve kaygı
Mağazalar ya kapalı ya da rafları boş. Tahran’daki bir yurttaş şöyle diyor: “Hijyenik ped bulunamıyor.” Reşt’teki durumu anlatan bir başka yurttaş ise şunları söylüyor: “Ekmek yok ya da birkaç saatlik kuyrukta beklemek zorundasın.” Gıda maddelerindeki ani fiyat artışı da baskıyı daha da artırmış durumda; bazı temel ürünlerin fiyatı bir haftadan kısa sürede iki katına çıkmış.
Bombardıman gölgesinde zorunlu çalışma
İsrail’in ‘tahliye edin’ dediği Tahran’ın 18. bölgesi gibi bazı bölgelerde, atölye ve şirketler faaliyet göstermeye devam etti. Bu bölgede bazı sanayi kuruluşları 24 saat esasına göre vardiyalı çalışıyor. İşçiler, bombardıman tehdidine rağmen işe gitmek zorunda kalıyor: “18. bölgeye bombardıman olduğunda, arkadaşım sabah 4’te o bölgedeki bir şirkette vardiyasına başlıyordu ve onları tatil etmediler.” Bu sözler, savaş koşullarında emekçilere yönelik yasal korumanın yokluğunu ortaya koyan yüzlerce örnekten sadece biri.
Nakit para problemi büyüyor
Bankaların işleyişindeki aksaklıklar ve nakit yetersizliği, mevcut en temel sorunlardan biri haline dönüştü. İran’da vatandaşların aktardığına göre, birçok banka şubesinde nakit ödeme limiti 1 milyon tümene düşürülmüş; bu miktar, özellikle kriz koşullarında ailelerin günlük harcamalarını karşılamak için yeterli değil. ATM’ler çoğunlukla boş ve vatandaşlar internet erişimi de olmadığı için temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Ayrıca, siber saldırı sonucu Sepah ve Pasargad bankalarının bankacılık ağlarının devre dışı kalması, birçok vatandaşın mali işlemlerinin bloke olmasına yol açtı.
Kaynak: Evrensel
