Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan ve 10 Ocak 2025’te yayımlanan “İşsizliğin Görünümü Raporu” işsizliğin çeşitli türlerinde ciddi artışlara işaret ediyor. Özellikle geniş tanımlı işsizlik oranları, pandemi döneminin zirve seviyelerine yeniden yaklaştı
Geniş Tanımlı İşsizlik: 11 Milyonu Aştı
Rapor, geniş tanımlı işsiz sayısının Kasım 2024 itibarıyla 11 milyon 436 bine yükseldiğini ortaya koyuyor. Bu oran, mevsim etkisinden arındırılmış olarak %28,2’ye ulaştı. 2022 yılının aynı döneminde %20,8 olan geniş tanımlı işsizlik, son iki yılda ciddi bir yükseliş trendi sergiledi.
Geniş tanımlı işsizlik, yalnızca resmi işsizleri değil, aynı zamanda iş bulma ümidi olmayanları, iş aramayıp çalışmaya hazır olanları ve zamana bağlı eksik istihdamdaki bireyleri de kapsıyor. Bu kategorilerin tümü, işgücü piyasasındaki kronik sorunların derinleştiğini gösteriyor.
Kadın İşsizliği Tarihi Zirvede
Kadınlar için geniş tanımlı işsizlik oranı %38,3 ile tarihi bir zirveye ulaştı. Bu oran, erkeklerde %22,1 olarak hesaplandı. Rapor, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin işgücü piyasasında daha da belirgin hale geldiğini gösteriyor. Kadın işsizliği ile erkek işsizliği arasındaki fark, 16,2 puan gibi kayda değer bir seviyeye ulaştı.
Kadınlar arasında zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücü kategorilerinde de ciddi artışlar gözlemlendi. Bu durum, kadınların işgücü piyasasında daha büyük yapısal engellerle karşılaştığını gösteriyor.
İşsizlik Sigortası Yetersizliği
Raporda, dar tanımlı işsizlerin yalnızca %14,2’sinin işsizlik sigortası alabildiği belirtiliyor. Bu da 3 milyon 72 bin işsizin yalnızca 436 bininin sosyal destekten faydalandığını ortaya koyuyor. Geriye kalan %85,8’lik kesim işsizlik sigortasından mahrum.
Dar ve Geniş İşsizlik Arasındaki Makas Açılıyor
Dar tanımlı işsizlik oranı %8,6 olarak açıklanırken, geniş tanımlı işsizlik oranı ile arasındaki fark 19,6 puana ulaştı. Bu makasın büyümesi, iş aramaktan vazgeçenlerin ve eksik istihdamdaki bireylerin artışını işaret ediyor. Dar tanımlı işsizlikte hafif bir düşüş olsa da geniş tanımlı işsizliğin yükselmesi, sorunun kapsamlı çözüm politikaları gerektirdiğini gösteriyor.
Sonuç ve Öneriler
DİSK-AR, işgücü piyasasındaki bu olumsuz tablonun altını çizerken, acil müdahalelerin gerekliliğine dikkat çekiyor. İşsizlik sigortası kapsamının genişletilmesi, kadınların işgücüne katılımını artırıcı politikaların uygulanması ve eksik istihdamın azaltılması gerektiği raporda vurgulanan öncelikli konular arasında yer alıyor.
