Brezilya’da devlet başkanlığı seçimlerini kaybeden aşırı sağcı Flávio Bolsonaro, hakkındaki soruşturmalar kapsamında verilen yurt dışına çıkış yasağına rağmen ABD’ye kaçtı. Yeniden seçilen Devlet Başkanı Lula da Silva, Bolsonaro’nun ülkeyi terk etmesini “utanç verici” olarak nitelendirerek ailesinin ABD ile ilişkilerini hedef aldı.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 25 Ekim’deki seçimlerde kendisine yenilen aşırı sağcı rakibi Flávio Bolsonaro’nun ABD’ye kaçmasına sert tepki gösterdi.
27 Ekim’de 81. yaş günü dolayısıyla başkent Brasília’daki Alvorada Sarayı önünde destekçilerine seslenen Lula, Bolsonaro’nun hakkındaki soruşturmalar devam ederken ülkeyi terk etmesini eleştirdi.
“Ne yazık ki Bolsonaro ailesi böyle. Brezilya onların ikinci vatanı. Birinci vatanları ise ABD’nin postallarını yalamak” diyen Lula, rakibinin ülkesinde kalarak hakkındaki suçlamalara yanıt vermesi gerektiğini söyledi.
Bolsonaro’nun seçim kampanyası boyunca gerçekleri çarpıttığını savunan Lula, onu “Dünyada gördüğüm en büyük yalancı” sözleriyle hedef aldı.
Seçimi kaybetti, pasaportunu teslim etmeden kaçtı
Flávio Bolsonaro, 25 Ekim’de düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Lula karşısında yenilgiye uğradı. Lula oyların yaklaşık yüzde 51,8’ini alarak yeniden seçilirken Bolsonaro yüzde 48,2’de kaldı.
Seçim sonuçlarını kabul etmeyen Bolsonaro, oylamada usulsüzlük yaşandığını öne sürerek sonuçların iptalini talep edeceğini açıkladı. Ancak kendi partisi Liberal Parti (PL), Lula’nın seçim zaferini resmen tanıdı.
Seçimden bir gün sonra Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi (STF) Yargıcı Alexandre de Moraes, Bolsonaro’nun pasaportlarını Federal Polise teslim etmesine ve ülkeyi terk etmemesine karar verdi.
Bolsonaro, karara uyacağını ve Brezilya’dan ayrılmayı düşünmediğini açıklamasına rağmen pasaportlarını belirtilen süre içinde teslim etmedi. Bunun üzerine Federal Polis pasaportlarını iptal etti.
Reuters’ın 28 Ekim’de yayımladığı görüntüler, Bolsonaro’nun ailesiyle birlikte özel uçakla ABD’nin Miami kentine ulaştığını doğruladı.
Kara para aklama soruşturmaları devam ediyor
Flávio Bolsonaro hakkında Brezilya Federal Yüksek Mahkemesinde iki ayrı soruşturma yürütülüyor.
Bunlardan biri, avukat Willer Tomaz ile bağlantılı olduğu değerlendirilen ve çevrim içi bahis platformları üzerinden gerçekleştirildiğinden şüphelenilen kara para aklama işlemleriyle ilgili.
Diğer soruşturma ise eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun hayatını konu alan Dark Horse adlı filmin finansmanına odaklanıyor.
Bolsonaro, hakkındaki suçlamaları reddediyor ve yargı sürecinin siyasi amaçlarla yürütüldüğünü savunuyor. Soruşturmalar kapsamında henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor.
Lula ise rakibinin ülkeyi terk etmesini yargı karşısında hesap vermekten kaçınmak olarak değerlendirdi.
Lula: “Ben kaçmadım, suçlamalarla yüzleştim”
Lula, konuşmasında 2018 yılında yolsuzluk suçlamalarıyla tutuklandığı dönemi de hatırlattı.
Kendisinin de ülkeyi terk etme imkânı bulunduğunu ancak suçlamalarla yüzleşmeyi tercih ettiğini söyleyen Lula, pasaportunu teslim ederek Federal Polise gittiğini belirtti.
“Beni suçlayanların gerçek yüzünü ortaya çıkarmak ve masumiyetimi kanıtlamak istediğim için Federal Polise teslim olmaya karar verdim” ifadelerini kullandı.
Lula, 580 gün cezaevinde kaldıktan sonra Kasım 2019’da serbest bırakılmış, hakkındaki mahkûmiyet kararları 2021’de Federal Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilmişti.
Trump yönetiminden Bolsonaro ailesine vize
Bolsonaro’nun ABD’ye kaçışının ardından Donald Trump yönetiminden de açıklama geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığından üst düzey bir yetkili, Flávio Bolsonaro ve ailesine ülkeye girişlerini ve kalmalarını sağlayacak vizelerin verileceğini duyurdu.
Bolsonaro ailesinin Washington ile ilişkileri uzun süredir Brezilya siyasetinde tartışma konusu. Flávio’nun kardeşi Eduardo Bolsonaro da ABD’de yaşıyor. Eduardo, Trump yönetimini Brezilya yargısına baskı uygulamaya yönlendirmeye çalıştığı gerekçesiyle ülkesinde dört yıl iki ay hapis cezasına çarptırılmıştı.
Trump ise Brezilya’daki seçimlerin güvenilirliğini sorgulayan açıklamalarda bulunmuş, ancak seçimde hile yapıldığına ilişkin kanıt sunmamıştı.
Flávio Bolsonaro’nun seçim yenilgisinden hemen sonra ABD’ye gitmesi, Bolsonaro ailesinin Washington ile siyasi ilişkilerini bir kez daha gündeme taşıdı.
Brezilya’da hakkındaki soruşturmalar devam eden Bolsonaro’nun ABD’de kalıp kalmayacağı ve mahkeme kararlarına uymamasına karşı nasıl bir hukuki süreç işletileceği ise henüz açıklığa kavuşmuş değil.
