Portekiz’de profesyonel itfaiyeciler, çalışma koşulları ve mesleki haklarına ilişkin hükümetle yapılması planlanan görüşmenin 19 Ekim’e ertelenmesinin ardından Lizbon’da hükümet binası önünde toplandı. Lizbon ve Setúbal’dan gelen itfaiyecilerin binaya yaklaşması polis kordonuyla engellenirken eylemcilerle polis arasında itişmeler yaşandı. Portekiz basını, bazı itfaiyecilerin polis tarafından coplarla geri itildiğini bildirdi.
Portekiz’de profesyonel itfaiyecilerin hükümetle iki yılı aşkın süredir devam eden çalışma koşulları ve mesleki statü mücadelesi 1 Ekim’de yeniden sokağa taşındı.
Lizbon ve Setúbal’dan Bombeiros Sapadores olarak adlandırılan profesyonel belediye itfaiyecileri, perşembe günü Lizbon’un São Bento bölgesindeki hükümet merkezi önünde toplandı.
Eylemin doğrudan nedeni, itfaiyeci temsilcileriyle hükümet arasında 1 Ekim’de yapılması planlanan görüşmenin 19 Ekim’e ertelenmesi oldu.
Sendika, hükümeti sorunu sürekli ertelemekle suçlayarak toplantının daha erken bir tarihe alınmasını istedi.
Eyleme katılan bir itfaiyeci RTP’ye yaptığı açıklamada çalışanların iki yıldır çözüm beklediğini söyledi:
“İki yıldır çözüm bekliyoruz ve hiçbir şey sonuçlanmıyor. İnsanlar artık bıktı. Başkalarını kurtaran insanlar olarak şu anda bizi kurtaran kimse yok. Haklarımız için mücadele ediyoruz.”
Hükümet binasına polis kordonu
İtfaiyecilerin hükümet binasına yaklaşmak istemesi üzerine Polícia de Segurança Pública (PSP), çevrede güvenlik kordonu oluşturdu.
Polis, önce hızlı müdahale ekiplerini, ardından hükümet merkezinin bulunduğu bölgeye Unidade Especial de Polícia’ya bağlı müdahale birimlerini sevk etti.
RTP’nin olay yerinden aktardığı görüntülerde polisle itfaiyeciler arasında itişmeler yaşandı. Eylemcilerden biri, meslektaşlarının polis tarafından herhangi bir uyarı olmadan itildiğini söyledi.
SIC Notícias ve Renascença ise polislerin bazı itfaiyecileri cop kullanarak geri ittiğini bildirdi.
PSP, eylemin önceden bildirilmediğini ve resmi olarak izin alınmadan düzenlendiğini açıkladı. Polis ayrıca gösteride piroteknik malzemelerin kullanıldığını belirterek müdahale ekiplerinin bu nedenle bölgeye sevk edildiğini söyledi.
Gerilimin ardından durum sakinleşirken ciddi bir yaralanma ya da gözaltı bilgisi açıklanmadı.
“İki yıldır bekliyoruz”
İtfaiyecilerin öfkesi yalnızca 1 Ekim’deki toplantının ertelenmesine dayanmıyor.
Profesyonel belediye itfaiyecileri son yıllarda ücret skalalarının yeniden düzenlenmesi, mesleki kariyer statüsünün iyileştirilmesi, yaptıkları işin taşıdığı risk ve yıpranmanın çalışma koşullarına yansıtılması ve emeklilik düzenlemelerinin değiştirilmesi için çok sayıda eylem düzenledi.
2024’te başlayan mücadele sırasında yüzlerce itfaiyeci Lizbon’da parlamentoya yürümüş, uzun süreli grevler gerçekleştirmiş ve hükümetle müzakere masasına oturmuştu.
Bu mücadele sonucunda hükümet 2025 yılında profesyonel belediye itfaiyecilerinin personel statüsünde değişiklik yaptı. Düzenlemeler ücret tablolarını değiştirdi ve itfaiyecilerin görev sırasında karşı karşıya kaldığı risk, sağlığa zararlı koşullar, fiziksel yük ve sürekli göreve hazır olma zorunluluğu için özel bir mesleki ek ödeme tanımladı.
Mart 2026’da çıkarılan yeni düzenlemeyle önceki anlaşmanın uygulanmasına ilişkin bazı hükümler de yeniden açıklığa kavuşturuldu.
Ancak çalışanlar, yapılan değişikliklerin meslekte biriken sorunları çözmediğini ve hükümetle görüşmelerin sonuçlandırılmadığını söylüyor.
Yangına koşanlar hakları için hükümet kapısında
Profesyonel itfaiyecilerin mücadelesindeki temel gerilim, kamu hizmetinin sürekliliği için 24 saat esasına göre çalışan ve yüksek fiziksel risk taşıyan bir meslek grubunun çalışma koşullarının nasıl karşılanacağı üzerinde yoğunlaşıyor.
Portekiz mevzuatı da profesyonel itfaiyecilerin yaptığı işi risk, sağlığa zararlı koşullar, fiziksel yıpranma ve sürekli hazır bulunma yükümlülüğü içeren özel bir meslek olarak tanımlıyor.
Ancak itfaiyecilere göre yasal düzenlemelerle sahadaki çalışma koşulları arasındaki sorunlar devam ediyor.
Hükümetin 1 Ekim için planlanan görüşmeyi 19 Ekim’e ertelemesi, uzun süredir müzakere masasında sonuç bekleyen çalışanları yeniden sokağa çıkardı.
Lizbon’da hükümet binasının önünde kurulan polis kordonunun karşısında bu kez yangınlara müdahale edenler vardı.
İtfaiyecilerin talebi ise açık: Hükümetin görüşmeleri bir kez daha ertelemek yerine mesleki taleplere somut yanıt vermesi.
