Amsterdam’ın merkezindeki Dam Meydanı’nda 17 Eylül akşamı İsrail’e destek amacıyla düzenlenen kitlesel gösteriye karşı aynı meydanda eylem yapmak isteyen Amsterdam Palestina Coalitie’ye izin verilmedi. Belediye, Filistin yanlısı karşı gösteriyi yaklaşık 500–600 metre uzaklıktaki Oude Turfmarkt’a taşıdı; mahkeme de aynı gün belediyenin kararını hukuka uygun buldu. Buna rağmen onlarca Filistin yanlısı gösterici Dam’a ulaştı. Yaklaşık 45 kişi polis tarafından çembere alınarak belediye otobüsüyle meydandan uzaklaştırıldı, olaylar sırasında 13 kişi gözaltına alındı.
Amsterdam’da gösteri hakkının sınırları 17 Eylül akşamı doğrudan sokağın konusu oldu.
“Op de Bres voor Israël” adlı oluşumun çağrısıyla Dam Meydanı’nda 19.00 ile 21.00 arasında İsrail’e destek gösterisi düzenlendi. AT5 katılımı “birkaç bin kişi” olarak aktarırken, NOS yüzlerce kişinin ülkenin farklı bölgelerinden otobüslerle Amsterdam’a geldiğini bildirdi. Meydanda İsrail bayrakları açıldı ve konuşmalar yapıldı.
Aynı saatlerde Amsterdam Palestina Coalitie de İsrail yanlısı gösteriye karşı Dam’da protesto yapmak istedi.
Ancak Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema, iki grubun aynı meydanda bulunmasının kamu düzeni açısından risk oluşturacağı gerekçesiyle Filistin yanlısı gösterinin yerini değiştirdi.
Karşı gösteriye Dam yerine Oude Turfmarkt adresi gösterildi.
Mahkeme belediyenin kararını onayladı
Amsterdam Palestina Coalitie kararı mahkemeye taşıdı ve karşı gösterinin Dam’da, İsrail yanlısı gösterinin yakınında yapılabilmesi için acil tedbir talep etti.
Amsterdam Mahkemesi talebi kabul etmedi.
Mahkeme, belediye başkanının olası düzensizliklere ilişkin “somut işaretler” bulunduğunu yeterince ortaya koyduğuna hükmetti. Kararda polisin idari raporlarına, geçmişte yaşanan olaylara ve gösteriler öncesinde sosyal medyada yapılan çağrılara atıf yapıldı.
Mahkeme ayrıca hem göstericilerin hem de Dam çevresindeki diğer insanların güvenliğinin dikkate alınabileceğini, Dam’ın polis açısından daha zor kontrol edilen bir alan olduğunu belirtti.
Böylece karşı gösterinin Oude Turfmarkt’ta yapılmasına izin veren belediye kararı yürürlükte kaldı. Mahkemenin ayrıntılı yazılı gerekçesinin daha sonra yayımlanacağı açıklandı.
Filistin bayrağı yine Dam’a ulaştı
Karara rağmen Filistin yanlısı protesto Dam’dan tamamen uzak tutulamadı.
AT5’nin görüntülerine göre bazı eylemciler meydandaki bir binanın cephesinden büyük bir Filistin bayrağı sarkıttı. Balkondan üzerinde “Filistinli ve Filistinli olmayan, mücadelede bir” anlamına gelen mesajların bulunduğu bildiriler atıldı.
Dam’daki Ulusal Anıt çevresinde de onlarca Filistin yanlısı gösterici toplandı.
AT5 yaklaşık 45 kişilik grubun polis tarafından çevrelendiğini ve bir GVB belediye otobüsüyle meydandan götürüldüğünü bildirdi. Bu grubun daha sonra serbest bırakıldığı belirtildi.
NOS ise Dam’daki Ulusal Anıt çevresinde yaklaşık 30 Filistin yanlısı göstericinin bulunduğunu, başka bir grubun da Damstraat üzerinde toplandığını aktardı.
13 gözaltı
AT5’nin son güncellemesine göre akşam boyunca toplam 13 kişi gözaltına alındı.
Gözaltı gerekçeleri arasında bir gösteriyi bozmak ve açık alanda şiddet kullanmak suçlamaları bulunuyor. Ancak haberlerde bütün gözaltıların aynı fiille bağlantılı olmadığı ve her bir kişinin dosyasının ayrıntılarının henüz açıklanmadığı görülüyor.
Polisin otobüsle meydandan çıkardığı yaklaşık 45 kişilik grubun tamamının ceza soruşturması kapsamında gözaltına alınmadığı da önemli bir ayrım: AT5 bu grubun daha sonra serbest bırakıldığını bildiriyor.
Aynı meydanda karşı söz hakkı tartışması
17 Eylül’deki olayın merkezinde yalnızca iki karşıt gösteri yok.
Tartışma aynı zamanda bir karşı gösterinin, protesto ettiği eylemin ne kadar uzağında yapılabileceği sorusunu da gündeme getirdi.
Amsterdam Palestina Coalitie, karşı protestoyu doğrudan Dam’da yapmak isterken belediye kamu düzeni ve güvenlik gerekçesiyle eylemi başka bir noktaya taşıdı. Mahkeme ise bu kararı mevcut dosyadaki güvenlik değerlendirmeleri temelinde hukuka uygun buldu.
Sonuçta Dam’da İsrail yanlısı gösteri planlandığı biçimde gerçekleştirildi; Filistin yanlısı göstericilerin resmî olarak ayrıldığı alan ise Oude Turfmarkt oldu.
Buna rağmen Filistin bayrağının Dam’da açılması ve onlarca karşı göstericinin meydana ulaşması, kararın sahadaki siyasi karşılaşmayı ortadan kaldırmadığını gösterdi.
Dam’da yoğun polis varlığı
AT5 ve NOS görüntülerinde Dam ve çevresinde yoğun polis varlığı görülüyor.
İsrail yanlısı gösteri saat 21.00 civarında sona ererken Filistin yanlısı eylemcilerin önemli bir bölümü polis tarafından meydandan çıkarıldı. NOS, Filistin yanlısı göstericilerin çoğunun gece boyunca İsrail yanlısı gösteriden uzakta kaldığını aktardı.
Akşamın sonunda ortaya çıkan tablo, Amsterdam’da Filistin ve İsrail konulu gösteriler etrafında daha önce de yaşanan güvenlik ve protesto hakkı tartışmasının sürdüğünü gösteriyor.
17 Eylül’de belediye “kamu düzeni” gerekçesiyle iki grubu fiziksel olarak ayırdı.
Mahkeme bu sınırlamayı onayladı.
Ancak karşı göstericiler yine Dam’a ulaştı ve gece 13 gözaltıyla sona erdi.
