Sevgili arkadaşımız Sibel Arslan’ın göç karşıtı referandumun tehlikelerine dikkat çeken açıklamasını haber yaptık. Haberin altına üşüşen yorumlar ise başka bir gerçeği ortaya çıkardı. Dün göçmen olarak bu ülkeye gelenler, bugün sığınmacılara kapıyı kapatmak istiyor. N kimliğiyle yaşayan bir mülteci gazeteci olarak soruyorum; savaştan, baskıdan ve ölüm korkusundan kaçan insanlar geri gönderildiğinde vicdanınız rahat edecek mi? Hodri meydan, siz de dönün, biz de dönelim.
Dün sevgili arkadaşımız Sibel Arslan’ın birkaç dakikalık videosunu izledim önce. Sonra açıklamayı haberleştirdim.
İsviçre Federal Parlamentosu üyesi olarak, 14 Haziran’da oylanacak olan SVP’nin “10 Milyonluk İsviçre’ye Hayır” girişiminin nelere yol açabileceğini anlatıyordu. Nüfusu sınırlandırma adı altında göçü hedef alan, sığınma hakkını daha da daraltacak, aile birleşimlerini zorlaştıracak ve binlerce insanın hayatını doğrudan etkileyecek bir öneriden söz ediyordu. Eğer nüfus belirlenen sınırları aşarsa, sığınma ve aile birleşimi alanlarında kısıtlamalar gündeme gelecek; hatta Avrupa ile yapılan bazı anlaşmaların yeniden tartışılması bile söz konusu olacak.
Haberin altındaki yorumları okumaya başladım.
Keşke başlamasaydım.
Yorumların önemli bir kısmı Türkiyelilerden geliyordu. Aralarında başka ülkelerden göç etmiş insanlar da vardı. Hepsinin ortak cümlesi aşağı yukarı aynıydı:
“İsviçre zaten küçük ülke.”
“Bu kadar sığınmacı yeter.”
“Haklılar.”
“Huzurumuz kaçıyor.”
İşte tam orada tepem attı.
Çünkü insan ister istemez soruyor:
Sen kimsin?
Sen hangi kapıdan girdin bu ülkeye?
Hangi savaşın, hangi baskının, hangi yoksulluğun, hangi korkunun ardından geldin?
Baban işçi olarak gelmiş olabilir. Sen eğitim için gelmiş olabilirsin. Eşin sayesinde gelmiş olabilirsin. Sığınmacı olarak gelmiş olabilirsin. Hiç fark etmez.
Bir gün bir sınır geçtin. Ya da aile bireylerin geçti.
Bir gün sana da bir kapı açıldı.
Bugün o kapının başına geçip başkalarına kapıyı kapatmaya çalışıyorsun.
Kraldan daha çok kralcı olmak tam da budur.
Dün göçmen olanın bugün göçmen düşmanlığı yapmasıdır.
Dün ayrımcılıktan şikâyet edenin bugün ayrımcılığı savunmasıdır.
Ben bu satırları İsviçre’de N kimliğiyle yaşayan bir mülteci gazeteci olarak yazıyorum.
Bir kez ret aldım.
İtiraz ettim.
Hâlâ hakkımı arıyorum.
Türkiye’ye gönderildiğim gün başıma ne geleceğini bilmiyor değilim. Yıllardır yaptığım gazetecilik nedeniyle hakkımda açılmış soruşturmalar, dosyalar ve suçlamalar ortada duruyor.
Ama mesele yalnızca ben değilim.
Afganistan’dan kaçan insanlar var.
Suriye’den kaçan insanlar var.
İran’dan, Eritre’den, Türkiye’den, Sudan’dan gelen insanlar var.
Kimisi savaştan kaçtı.
Kimisi işkenceden kaçtı.
Kimisi ölüm tehdidinden kaçtı.
Kimisi sadece hayatta kalmak için kaçtı.
Bugün Afganistan’daki tabloya rağmen ret alan insanlar var.
Bugün Suriye’deki belirsizlik sürerken geri gönderilme korkusuyla yaşayan insanlar var.
Bugün Ukrayna’da bombalar düşmeye devam ederken “artık ülkeniz güvenli sayılabilir” denilerek dönüş tartışmaları yürütülüyor.
Ve siz, sosyal medya yorumlarında oturup “yeter artık, daha fazla gelmesinler” diyorsunuz.
Peki bu girişim geçerse?
Peki yarın daha fazla insan sınır dışı edilirse?
Peki birileri savaşa, baskıya, işkenceye geri gönderilirse?
Peki o insanların başına bir şey gelirse?
İçiniz rahat edecek mi?
Bir insanın hayatı sizin huzur dediğiniz şeyden daha mı değersiz?
Asıl trajik olan şu:
Bu öneriyi hazırlayanların neyi savunduğunu biliyoruz.
SVP yıllardır göçü siyasi malzeme haline getiriyor.
Şaşırtıcı olan onların söyledikleri değil.
Şaşırtıcı olan, göçmenlerin bir kısmının bu söylemi sahiplenmesi.
Kendilerini kabul etmeyenlerin dilini konuşmaları.
Kendilerine yöneltilen öfkeyi başkalarına yöneltmeleri.
Bir zamanlar kendilerine söylenen sözleri şimdi başkalarına söylemeleri.
Biraz da bu ülkenin gerçek sosyalistlerinden, devrimcilerinden utanın.
Yıllardır mültecilerin, göçmenlerin, işçilerin hakları için mücadele eden İsviçrelilerden utanın.
Franziska Stier gibi insanlardan utanın.
Balthasar Glättli gibi insanlardan utanın.
Onlar kendi ülkelerini nasıl savunacaklarını, demokrasiyi nasıl koruyacaklarını, insan haklarına nasıl sahip çıkacaklarını sizden çok daha iyi biliyorlar.
İsviçre’nin geleceğini düşünmek size kalmadı. Siz daha dün geçtiğiniz köprüyü bugün başkaları geçemesin diye yıkmaya çalışıyorsunuz.
İnsan bazen düşünüyor.
Madem bu kadar rahatsızsınız…
Madem sığınmacılar bu kadar sorun…
Madem göçmenler huzurunuzu kaçırıyor…
O zaman buyurun.
Siz de dönün.
Biz de dönelim.
Afganistan’a dönsün Afganlar.
Suriye’ye dönsün Suriyeliler.
Türkiye’ye dönelim bizler.
Hodri meydan.
Kim gerçekten dönebiliyor görelim.
Kim gerçekten güvende görelim.
Kim gerçekten isteyerek burada kalıyor görelim.
Çünkü gerçek şu:
Hiç kimse evini keyfinden terk etmez.
Hiç kimse dilini bilmediği bir ülkede sıfırdan hayat kurmayı hayal olarak görmez.
Hiç kimse mülteci olmayı seçmez.
Ama bazı insanlar, kendilerine açılmış kapıyı unutur.
Ve o kapının önüne geçip bekçilik yapmaya başlar.
İşte onların adı göçmen değil artık.
Onların adı kraldan daha çok kralcıdır.
