İçişleri Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre şu anda 930.000 dosya işlem bekliyor; bu dosyaların sahipleri, yetkilinin karar vermesini beklerken hayatlarını askıya almak zorunda kalıyor.
Fransa’da oturum izni (titre de séjour) yenileme süreçlerinde yaşanan ciddi gecikmeler, ülke genelinde yüz binlerce yabancıyı doğrudan etkileyen yapısal bir krize dönüşmüş durumda. Özellikle randevu alma ve dosyaların işleme konulması aşamasında yaşanan “tıkanma”, hem bireysel haklar hem de iş gücü piyasası açısından önemli sonuçlar doğuruyor.
İçişleri Bakanlığı verilerine göre, bugün itibarıyla yaklaşık 930 bin dosya sonuçlandırılmayı bekliyor. Bakanlık metninde, bu durumun “idarenin kararını bekleyen yüz binlerce yabancı” anlamına geldiği vurgulanırken, sürecin uzamasının özellikle oturum izni süresi dolan kişiler için ciddi hak kayıplarına yol açtığı ifade ediliyor.
Randevu sistemi kilitlendi
Son yıllarda dijitalleşme kapsamında çevrim içi platformlara taşınan başvuru ve randevu sistemi, birçok bölgede erişilemez hale gelmiş durumda. Kullanıcılar aylarca uygun randevu bulamazken, bazı durumlarda sistemde hiç boşluk açılmadığı belirtiliyor. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde ve yoğun göç alan bölgelerde daha da belirginleşiyor.
Uzmanlara göre, randevu sistemindeki bu darboğaz yalnızca teknik bir sorun değil; aynı zamanda personel yetersizliği ve artan başvuru sayısının da bir sonucu.
Çalışma ve sosyal haklar tehlikede
Oturum izni yenilenemeyen veya başvurusu sonuçlanmayan yabancılar, doğrudan çalışma hayatında sorun yaşıyor. Süresi dolan belgeler nedeniyle birçok kişi işini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalırken, bazı işverenler de yasal belgesi olmayan çalışanları istihdam edemiyor.
Ayrıca sağlık sigortası, sosyal yardımlar ve konut hakları gibi temel haklara erişimde de ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Hukuki olarak “bekleme statüsünde” bulunan bu kişiler, fiilen belirsizlik içinde yaşamaya mahkûm oluyor.
Rakamlar sorunun boyutunu ortaya koyuyor
İçişleri Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre, 2025 yılında toplam 955 bin oturum izni yenilemesi gerçekleştirildi. Bunların yaklaşık 205 bini ekonomik nedenlerle, 366 bini ise aile birleşimi kapsamında verildi.
Aynı dönemde, Fransa genelinde geçerli oturum iznine sahip yabancı sayısı 4,5 milyona ulaştı. Bu rakam, ülke nüfusunun yaklaşık %8,1’ine karşılık geliyor. Uzmanlar, başvuru sayılarındaki artışa karşın idari kapasitenin aynı hızda genişlememesinin mevcut krizi derinleştirdiğini belirtiyor.
Çözüm arayışları sürüyor
Sivil toplum kuruluşları ve göçmen hakları dernekleri, hükümete acil önlem çağrısında bulunarak özellikle randevu sisteminin iyileştirilmesi, personel sayısının artırılması ve geçici hak koruma mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini savunuyor.
Yetkililer ise sürecin hızlandırılması için dijital altyapının güçlendirileceğini ve bazı bölgelerde ek personel görevlendirileceğini belirtse de, sahadaki sorunların kısa vadede çözülmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.
Fransa’da oturum izni yenileme krizinin, yalnızca idari bir aksaklık değil; sosyal, ekonomik ve insani boyutları olan geniş çaplı bir sorun olarak büyümeye devam ettiği görülüyor.
Şikâyetler Patlama Noktasında
Resmi şikâyet verileri de durumun vahametini açıkça ortaya koyuyor. Hak Savunucusu’nun Nisan 2026’da yayımladığı 2025 yıllık raporuna göre yabancıların başvuruları 2019’daki yaklaşık 6.000 vakadan 2025’te 50.000’i aşkın vakaya fırlamış; bu şikâyetlerin yüzde 77’si oturma izni yenileme süreçleriyle ilgili.
Hak Savunucusu Claire Hédon, raporunda şu tespiti paylaşıyor: “Her yıl binlerce yabancı, daha önce geçerli oturma iznine sahip olmalarına karşın, iradeleri dışında düzensiz konuma düşürülüyor.”
Neden Bu Kadar Uzuyor?
Gecikmenin temel nedenleri arasında valilik personel yetersizliği, artan başvuru hacmi, eksik belgeler ve ek denetimler sayılıyor. Dijitalleşme sürecindeki aksaklıklar da süreci yavaşlatıyor: Çevrimiçi platformdaki teknik engeller, vatandaşların sisteme erişmesini zorlaştırıyor.
Üstüne bir de yeni mevzuat geliyor. Ocak 2026’dan itibaren çok yıllık oturma izni veya ikamet kartı almak isteyen AB dışı uyruklular, Cumhuriyet değerleri ve ilkeleri üzerine bir sınav vermek zorunda. Bu sınav için randevu bulmak ise başlı başına yeni bir bekleme sürecine kapı aralıyor.
Ne Yapabilirler?
Başvurusunu zamanında yapan kişinin eski izni, nihai karar açıklanana dek geçerli ikamet belgesi sayılıyor. Ancak belirli bir süreyi aşan gecikmelerde idare mahkemesine başvurarak valiliğin dosyayı kısa sürede işleme koyması talep edilebilir.
Hak örgütleri ise daha köklü bir çözüm istiyor: Sadece bireysel başvuru hakkı değil, sistematik bir kapasite artışı ve şeffaf işlem süreleri.
Kaynak: Fransa Postası
