İsviçre merkezli ilaç tekeli Novartis, Aargau kantonuna bağlı Stein (AG)’de bulunan üretim tesisinde 700’ü aşkın işçiyi işten çıkarmayı planladığını açıkladı. Artan cirolar ve yükselen kârlara rağmen gündeme gelen bu karar, sendikalar, emek örgütleri ve yerel kamuoyunda büyük tepki yarattı.
Novartis yönetiminin planına göre, Stein’daki yaklaşık 1400 kişilik istihdamın neredeyse yarısı ortadan kaldırılacak. Tepkilerin odağında ise, şirketin herhangi bir ekonomik zorunluluk olmaksızın bu adımı atması yer alıyor. Şirketin son çeyrek verilerine göre Novartis’in net kârı bir önceki yıla kıyasla yüzde 25 oranında artmış durumda.
ABD’ye milyarlar, İsviçre’de işten çıkarma
Konuya ilişkin basın ve sendika açıklamalarında, Novartis’in ABD’deki yatırımları özellikle eleştiriliyor. Şirketin, ABD Başkanı Trump yönetimini memnun etmek amacıyla Kuzey Carolina’da yeni bir üretim merkezi kurmayı planladığı, bu kapsamda ABD’de toplam 23 milyar dolar (18 milyar İsviçre frangından fazla) yatırım yapmayı hedeflediği hatırlatılıyor.
Eleştirilerde, “ABD’de yeni fabrikalar ve istihdam yaratılırken, İsviçre’de çalışanların işlerini kaybetmesi kabul edilemez” vurgusu öne çıkıyor. Bu tablo, “ABD’ye hediyeler, İsviçre’deki işçiler için acı bir hap” sözleriyle özetleniyor.
“İşten çıkarmalar gereksiz, tek amaç kâr maksimizasyonu”
Basın kaynaklarında ve kampanya çağrılarında, planlanan işten çıkarmaların ekonomik bir zorunluluğa dayanmadığı, yalnızca kâr maksimizasyonunu hedefleyen bir şirket stratejisinin sonucu olduğu belirtiliyor. Basel merkezli Konjonktür Araştırmaları Enstitüsü BAK Economics’in verilerine atıfla, İsviçre’nin ilaç sektöründe dünyanın en rekabetçi merkezlerinden biri olduğu ve “küresel ölçekte en yüksek üretim ve yatırım kalitesine” sahip bulunduğu hatırlatılıyor.
Bu bağlamda Novartis’in, yüksek kârlara rağmen üretimi ve istihdamı İsviçre dışına kaydırma politikasının, ülkenin sanayi altyapısını ve emek gücünü zayıflattığı ifade ediliyor.
İlaç üretimi stratejik bir mesele
Eleştirilerin bir diğer önemli başlığı ise halk sağlığı ve ilaç tedariki. Covid-19 pandemisinin, ülkelerin kendi ilaç üretim kapasitelerine sahip olmasının hayati önemini açık biçimde ortaya koyduğu vurgulanıyor. Novartis’in Stein’daki üretimi küçültme planının, İsviçre’nin stratejik öneme sahip ilaçlara erişimini de riske attığı ifade ediliyor.
Sendikalar ve imza kampanyasını yürüten çevreler, İsviçre’de tablet ve kapsül üretiminin sürdürülmesinin, yalnızca yüksek teknolojiye dayalı dar bir üretim modeline sıkışılmamasının toplumsal bir sorumluluk olduğunu dile getiriyor.
İmza kampanyası ve çağrı
“Novartis’te işten çıkarmalara hayır!” başlığıyla başlatılan imza kampanyasında, Stein’daki işten çıkarma planının derhal geri çekilmesi talep ediliyor. Kampanyada, hem işçilerin geleceği hem de İsviçre’nin sanayi ve sağlık altyapısının korunması için kamuoyuna dayanışma çağrısı yapılıyor.
Haber: Gaste Avrupa
