Avrupa Komisyonu, ülkenin demokratik gerileme algısı nedeniyle 22 milyar euroluk uyum fonunu dondurmasının ardından Macaristan’ın ‘kurtarma ve dayanıklılık planının’ revize edilmiş halini onayladı. Böylece Budapeşte’ye ‘temiz enerji’ fonu olarak ‘şartsız’ 920 milyon euro ödenmesinin yolu açıldı.
Avrupa Komisyonu, küresel enerji piyasasındaki bozulmaya yanıt olarak uygulamaya koyduğu ‘REPowerEU’ Planı kapsamında Macaristan’a 920 milyon euro aktarmaya hazırlanıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin hemen ardından uygulamaya konulan RePower EU, Avrupa Birliği’nin ithal fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ve yeşil dönüşümü hızlandırmaya yönelik planı.
Ülkeler, RePower EU kapsamında kendilerine tahsis edilen nakdin yüzde 20’sini likidite sağlamak ve temiz enerji projelerini başlatmak için “ön finansman” olarak alma hakkına sahip.
Macaristan’ın durumunda, “ön finansman” 920 milyon euro tutarında ve önümüzdeki on iki ay boyunca iki ayrı dilim halinde ödenecek.
Planın 920 milyon euroluk kısmı şarta bağlı değil. Ancak planın geri kalan 10.4 milyar euroluk kısmı, yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi ve denetim sistemlerinin kurulmasına ilişkin bir dizi reformdan oluşan 27 “süper kilometre taşının” yerine getirilmesine sıkı sıkıya bağlı.
“Süper kilometre taşları” geçen yıl uygulamaya konuldu ve Budapeşte ile Brüksel arasındaki yoğun görüşmelerin ardından Macaristan’ın bunların tamamlanması konusunda önemli ilerleme kaydettiği söyleniyor.
Komisyon’un açıkladığı olumlu değerlendirmenin üye devletlerin nitelikli çoğunluğu tarafından onaylanması gerekiyor. Hükümetlerin, Komisyon onay verdikten sonra birbirlerinin ulusal planlarını engellememelerini öngören yazılı olmayan bir centilmenlik anlaşmasına uymaları nedeniyle yeşil ışık yakılması bekleniyor.
Yine de 920 milyon euronun herhangi bir şarta bağlı olmaksızın serbest bırakılmasının tartışmalara yol açması bekleniyor.
22 milyar euroluk uyum fonu donduruldu
Macaristan, ülkenin demokratik gerileme algısı nedeniyle uzun süredir inceleme altında. Ayrıca Brüksel ile yaşanan anlaşmazlık 22 milyar euroluk uyum fonunun dondurulmasına neden oldu.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, “mali şantaj” olarak adlandırdığı bu duruma tepki olarak, Ukrayna ile üyelik müzakerelerinin başlatılması da dahil olmak üzere önemli kolektif kararları raydan çıkarmak için veto yetkisini kullanmakla tehdit etti.
Orban, geçtiğimiz ay Çin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi ve bu Kremlin’in Ukrayna’ya karşı topyekûn savaş başlatmasından bu yana bir AB liderinin ilk ikili görüşmesi oldu. Bu görüşme Brüksel’de kötü karşılandı ve Avrupa’nın birliğine karşı bir hakaret olarak görüldü.
Günler sonra Başbakan Orban, Ukrayna’ya uzun vadeli mali yardım sağlamak üzere 50 milyar euroluk bir AB fonu oluşturulmasına şiddetle karşı çıktı.
Bu hafta başında ise Budapeşte, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve milyarder George Soros’un oğlu ve Açık Toplum Vakıfları’nın (OSF) şu anki başkanı Alexander Soros’u hedef alan bir kamu kampanyası başlattı. Macaristan’ın dört bir yanına asılan reklam panolarında şu ifadeler yer alıyor: “Onların ıslık çaldığı melodiyle dans etmeyelim!”
Kampanya, vatandaşlara farklı AB politikaları hakkındaki görüşlerini soran ve bağlayıcı olmayan ulusal bir istişarenin parçası. Anket, “ağır önyargılı ifadelerle dolu” 11 soru içeriyor.
Bu hafta ayrıca Orban hükümeti, yurt içi kampanyalarda ve STK faaliyetlerinde yabancı fonların kullanımını soruşturmak üzere bir “egemenliği koruma ofisi” kurulmasını amaçlayan yeni bir yasa tasarısı sundu. Bu düzenleme teklifi, siyasi muhaliflere, sivil topluma ve sendikalara yönelik olası bir baskıya ilişkin endişeleri arttırdı.
Euronews, Gaste Avrupa
