Extinction Rebellion, Amsterdam’daki 40 bini aşkın kişinin katıldığı iklim yürüyüşünün ertesi günü Lahey’de A12 otoyolunu yeniden bloke etti. Polis, yaklaşık bir buçuk saat süren eylemde 38 kişiyi gözaltına aldı. XR ise kitlesel yürüyüşlerin hükümet tarafından görmezden gelindiğini savunarak eylemleri sertleştirme ve 19 Eylül’de yeniden A12’ye çıkma çağrısı yaptı.
Extinction Rebellion (XR) aktivistleri 13 Eylül Pazar günü saat 13.00 civarında Lahey’de A12’nin Utrechtsebaan bölümüne çıkarak yolu trafiğe kapattı.
Blokajın başlamasının ardından Lahey Belediye Başkanı yolun boşaltılması talimatı verdi. Polis, aktivistleri yoldan uzaklaştırdı ve saat 14.30 civarında A12 yeniden trafiğe açıldı.
Polisin açıklamasına göre toplam 38 kişi gözaltına alındı.
Ancak A12’deki eylem, yalnızca bir otoyol blokajından ibaret değildi. Eylem, bir gün önce Amsterdam’da on binlerce kişinin “fosilden çıkış” talebiyle sokağa çıkmasının hemen ardından geldi.
40 bin kişi yürüdü, XR: “Yürümek artık yetmiyor”
12 Eylül’de Amsterdam’da düzenlenen ulusal İklim Yürüyüşü’ne organizatörlere göre 40 binden fazla kişi katıldı. Katılımcılar Dam Meydanı’ndan Museumplein’a yürüyerek fosil yakıtlardan çıkılması, fosil şirketlerine sağlanan ayrıcalıkların sona erdirilmesi ve temiz enerjiye geçişin hızlandırılması çağrısı yaptı.
NOS, polis ve belediyenin katılımcı sayısına ilişkin ayrı bir tahmin vermediğini; 40 bin rakamının organizatörlerden geldiğini aktardı.
XR ise ertesi gün A12’ye çıkarak kitlesel yürüyüşün tek başına yeterli olmadığını savundu.
Örgüt, iklim hareketine “daha radikal protesto biçimlerine” katılma çağrısı yaptı ve 19 Eylül’de düzenlenecek yeni A12 blokajını işaret etti.
XR sözcüsü Puk van Noort, hükümetin iklim hareketinin taleplerini yıllardır görmezden geldiğini belirterek, fosil yakıtlara dayalı ekonomi üzerinde doğrudan baskı kurulması gerektiğini söyledi.
XR’nin açıkladığı hedeflerden biri, fosil yakıtların yakılmasının tamamen sona erdirilmesi.
Polis 38 kişiyi gözaltına aldı
Polisin resmi açıklamasına göre gözaltına alınan 38 kişiden altısı, Karayolları Trafik Yasası’nın 5. maddesini ihlal ederek hareket halindeki trafiği engellemek ve tehlikeye atmakla suçlandı.
Bu kişilerden biri ayrıca bir polis aracını engellemekle suçlanıyor.
Diğer 32 kişi ise Kamusal Gösteriler Yasası’nı ihlal ettikleri gerekçesiyle gözaltına alınarak polis merkezine götürüldü ve kimlik tespitleri yapıldı. Polis, bu kişilerden birinin ayrıca görev başındaki bir memura hakaret etmekle suçlandığını açıkladı.
Polise göre 13 Eylül’de gözaltına alınanların büyük bölümü, iki hafta önce yapılan A12 eylemine de katılmıştı.
29 Ağustos’taki blokajda 53 XR aktivisti gözaltına alınmıştı.
Polis, otoyol blokajlarına tekrar katılan kişilerin ileride “tekrar suç işleme” gerekçesiyle kovuşturulabileceğini belirtiyor.
Polis “tehlike” diyor, XR itiraz ediyor
Polis ve savcılık, otoyolda gösteri yapılmasının kabul edilemez güvenlik riskleri yarattığını savunuyor.
XR ise bu çerçeveye itiraz ediyor.
Örgütün açıklamasına göre aktivistler, Utrechtsebaan’ın sonundaki trafik ışığının yeşil yaya geçişi verdiği sırada yola çıktı ve aktivistlerin asfalta girdiği anda araçlar durmuş durumdaydı.
XR ayrıca ambulans ve itfaiye gibi siren kullanan acil servis araçlarının blokajlardan her zaman geçirildiğini belirtiyor.
Dolayısıyla eylemin güvenliği konusunda iki farklı anlatı bulunuyor: polis yolu kapatmanın trafiği ve insanları tehlikeye attığını söylerken XR, eylemlerinin önceden planlandığını ve ciddi olay yaşanmadığını savunuyor.
Fosilin milyarlarca euroluk arka planı
A12 blokajlarının arkasındaki çatışmanın maddi zemini ise yalnızca iklim hedeflerinden oluşmuyor.
Hollanda hükümetinin kendi hesaplamalarına göre ülkede fosil yakıt kullanımını destekleyen vergi avantajları ve diğer düzenlemelerin yıllık büyüklüğü yaklaşık 39,7 ila 46,4 milyar euro arasında.
XR ve daha geniş iklim hareketi bu kaynakların fosil şirketlere ve fosil ekonomiye aktarılması yerine konut, sağlık, enerji dönüşümü ve iklim uyumuna yönlendirilmesini istiyor.
12 Eylül’deki İklim Yürüyüşü’nün talepleri arasında da kirletici şirketlere verilen fosil desteklerinin sona erdirilmesi ve temiz enerjiye geçiş bulunuyordu.
Böylece hükümet bir yandan iklim hedeflerinden söz ederken, diğer yandan fosil ekonomiyi milyarlarca euroluk vergi avantajlarıyla ayakta tutmaya devam ediyor.
“19 Eylül’de yeniden A12’ye”
XR, 13 Eylül blokajını tek seferlik bir eylem olarak görmüyor.
Örgüt, Amsterdam’daki iklim yürüyüşüne katılanları da daha doğrudan eylemlere katılmaya çağırarak 19 Eylül’de A12’de yeni bir blokaj düzenleyeceğini açıkladı.
Polisin tekrarlanan blokajlara karşı kovuşturma tehdidini artırması da XR’yi geri adım attırmış görünmüyor.
Örgütün mesajı açık: kitlesel yürüyüşler hükümetin fosil politikalarını değiştirmiyorsa, iklim hareketinin ekonomik ve siyasi düzenin işleyişini doğrudan kesintiye uğratan eylemleri büyütmesi gerekiyor.
A12’deki mücadele de tam burada düğümleniyor: devlet “trafik güvenliği” ve gösteri yasasını öne çıkarırken, iklim hareketi fosil şirketlere tanınan milyarlarca euroluk ayrıcalıkların ve büyüyen iklim krizinin çok daha büyük bir toplumsal tehdit olduğunu söylüyor.
Ve yeni karşılaşmanın tarihi şimdiden belli:
19 Eylül.
Doğrulama: Hollanda polisi 13 Eylül eyleminin 13.00 civarında başladığını, 14.30’da sona erdirildiğini ve 38 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Politie XR, eylemi 12 Eylül’deki 40 bini aşkın katılımlı İklim Yürüyüşü’nün ardından yaptığını ve 19 Eylül için yeni A12 blokajı çağrısı yaptığını duyurdu. Extinction Rebellion Nederland İklim yürüyüşündeki 40 bin rakamı organizatörlere ait; NOS polis ve belediyenin ayrı bir sayı vermediğini aktardı. nos.nl
