İsviçre’nin Zürih kentindeki Triemli mülteci kampında 31 yaşındaki Burundili sığınmacı Davy N.’in intiharının ardından, aynı kampta kalan ve olaya tanıklık eden başka bir mülteciyle konuştuk
Gaste Avrupa: Olayın yaşandığı gün ne oldu? Siz neye tanık oldunuz?
Aynı kampta kalıyorduk. 31 yaşında, genç bir insandı. O gün de aslında kampın rutin günlerinden biriydi, her şey normal görünüyordu. Ama içeride biriken şeyleri dışarıdan görmek kolay değil.
Dokuzuncu kattan kendini aşağı bırakarak yaşamına son verdi. O anı tarif etmek gerçekten zor. Büyük bir şok yaşadık. Bu çok ağır bir olay. Basit bir şey değil. Sadece bir kişinin ölümü değil, herkesin içinde bir şeyin kırıldığı bir an oldu.
Davy’nin içinde bulunduğu durum nasıldı? Onu en çok zorlayan neydi?
Yaklaşık üç yıldır İsviçre’deydi. Sığınma başvurusu yapıyordu ve bu süreç çok uzun sürdü. Bu süre boyunca sürekli belirsizlik içinde yaşadı.
Sürecin sonunda olumsuz karar aldı ya da deport edilme ihtimali çok yakındı. En büyük baskı buydu: deport korkusu. Çünkü insanlar burada bir hayat kurmaya çalışıyor ama bir anda her şeyin ellerinden alınabileceğini biliyorlar.
İnsanlar sürekli “geri gönderilecek miyim?” korkusuyla yaşıyor. Bu sadece bir düşünce değil, her gün hissedilen bir baskı. Bu, mülteciler üzerindeki en büyük psikolojik yük.
Kamptaki yaşam koşullarını nasıl anlatırsınız?
Kaldığımız yerler eski hastane binaları. İki bina var, her birinde yaklaşık 250 kişi kalıyor. Toplamda 500’e yakın insan. Bu kadar insanın aynı alanda, uzun süre birlikte yaşaması zaten başlı başına zor.
Odalar küçük, dar. İnsanlar iki ya da üç kişi kalıyor. Bazen tek kişi bile olsa oda yine çok dar. Kendi alanın yok, yalnız kalabileceğin bir yer yok.
İnsan nefes alamıyor. Sürekli aynı yüzler, aynı ortam. Günler birbirinin aynısı gibi geçiyor. Bu durum zamanla insanın psikolojisini aşındırıyor. Umutsuzluk yayılıyor. Herkesin durumu kötü olunca insanlar birbirinden de etkileniyor. Birinin umutsuzluğu diğerine geçiyor.
Kampta psikolojik destek mekanizmaları yeterli mi?
Psikolojik destek alıyordu. Doktora gidiyordu. Ama bu destek yüzeysel kalıyor. Gerçek anlamda insanın yaşadığı durumu anlayan bir yaklaşım yok.
İnsanlar yardım istediklerinde ciddiye alınmıyor. Psikologlar, doktorlar bile bazen insanlara “yalancı” gibi bakıyor. Sürekli şüpheyle yaklaşılıyor, sanki deport edilmesini engellemek, oturum hakkını kazanmak için yalan söylüyormuş gibi davranılıyor. Bu da insanın ağır psikolojik baskı altında dahi olsa yardım isteme isteğini kırıyor.
Bu çok ağır bir şey. Çünkü zaten kendini anlatmaya çalışan bir insan, bir de bu güvensizlikle karşılaşıyor. Bu da insanı daha da yalnızlaştırıyor.
İntiharından kısa süre önce psikolojik sorunlar nedeniyle hastaneye kaldırılmıştı. Bu aslında durumunun ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor. Ama sadece iki gün sonra tekrar kampa geri gönderildi. Böyle bir durumda insanın tekrar aynı ortama dönmesi, yaşadığı baskıyı daha da artırıyor.
Sizce bu olay bireysel bir tükenmişlik hali mi, yoksa daha geniş bir sorunun sonucu mu?
Bu sadece bir kişinin tükenişi değil. Bu şartlar insanı o noktaya getiriyor. Yani tek başına “neden yaptı?” diye sormak yeterli değil, “bu noktaya nasıl gelindi?” diye sormak gerekiyor.
Kamp koşulları, belirsizlik, umutsuzluk, kaygı, dışlanmışlık… Hepsi birleşiyor. İnsan zamanla çıkış yolu görememeye başlıyor.
Kendilerini demokratik olarak tanımlayan ülkeler, mülteciler konusunda sınıfta kalıyor. İnsanlar keyfinden ülkesini terk etmiyor. Ölümü göze alarak buraya geliyorlar. Ama burada da başka bir tür çıkmazla karşılaşıyorlar.
Mültecilerin yaşadığı riskler sadece kamplarla mı sınırlı?
Hayır, bu süreç çok daha önce başlıyor. İnsanlar buraya gelene kadar denizlerde boğuluyor, yollarda ölüyor. Zaten büyük bir risk alarak buraya geliyorlar.
Ama buraya geldiklerinde de yaşam koşulları bekledikleri gibi olmuyor. Fiziksel olarak hayatta kalıyorlar ama psikolojik olarak çok ağır bir yükün içine giriyorlar.
Bu olayın ardından ne düşünüyorsunuz? Topluma ne söylemek istersiniz?
31 yaşında bir insan neden intihar eder? Bu soruyu gerçekten sormak gerekiyor. Çünkü bu sadece bireysel bir hikâye değil.
Bu olayın ağırlığını görmek gerekiyor. Ama ne yazık ki ne kamp içinde ne de dışarıda buna uygun bir tepki yok. Bu da insanı ayrıca düşündürüyor.
Ne olmuştu?
İsviçre’nin Zürih kentindeki Triemli mülteci kampında kalan 31 yaşındaki Burundili sığınmacı Davy N., 5 Nisan 2026’da kaldığı odanın bulunduğu 9. kattan atlayarak yaşamına son verdi.
Yaklaşık üç yıldır iltica sürecinde olan ve başvurusu reddedilen Davy’nin, sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olduğu belirtildi. İntiharından kısa süre önce psikolojik sorunlar nedeniyle hastaneye kaldırıldığı, ancak iki gün sonra yeniden kampa gönderildiği ifade edildi.
Olayın ardından “Sınırdışı Edilmelere Karşı İttifak” ve kamp sakinleri tarafından bir anma düzenlendi. Yapılan açıklamalarda, yaşanan ölümün bireysel değil sistematik olduğu vurgulanarak başta İsviçre Göç Sekreterliği (SEM) olmak üzere yetkili kurumlara sorumluluk çağrısı yapıldı.
