ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, NATO’da savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarmayan ülkelerin karar süreçlerinden dışlanmasını öngören yeni bir modeli tartışıyor. NATO içinde dengeleri etkileyebilecek bu öneri, özellikle Avrupa ülkeleriyle yaşanan görüş ayrılıklarının ardından gündeme geldi.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, savunma harcamalarını yeterli seviyeye çıkarmayan NATO ülkelerinin karar alma süreçlerinden dışlanmasını öngören yeni bir modeli tartışıyor. “Öde-katıl” olarak tanımlanan bu yaklaşım, özellikle Avrupa ülkeleriyle yaşanan gerilimlerin ardından gündeme geldi. Düzenleme, NATO içinde askeri ve siyasi dengeleri etkileyebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
ABD yönetimi, savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarmayan ülkelerin NATO kararlarında söz sahibi olmamasını öneriyor. Bu kapsamda genişleme, ortak tatbikatlar ve kolektif savunma gibi kritik başlıklarda oy hakkının sınırlandırılması planlanıyor.
Trump yönetimi tarafından değerlendirilen modele göre, harcama hedefini karşılamayan üyeler yalnızca bütçe değil, ittifakın askeri karar mekanizmalarından da dışlanabilecek. Bu durum, NATO’nun savaşa girme kararı gibi en kritik süreçleri de kapsıyor.
PRESIDENT TRUMP: NATO countries are our friends and allies. At my strong request, they have agreed to pay 5% of GDP for military defense rather than the 2% which they weren’t paying. pic.twitter.com/iYiKQoFuIM
— Department of State (@StateDept) February 25, 2026
Avrupa ile yaşanan gerilimler tartışmayı tetikledi
İngiliz basınında yer alan haberlere göre, ABD yönetimi özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim sonrası Avrupalı müttefiklerinden beklediği desteği bulamadı. Bu durum Washington’da rahatsızlık yarattı.
Trump yönetiminden bir yetkili, Avrupalı ülkelerle yaşanan görüş ayrılıklarına dikkat çekerek, “Avrupalılarla yaşadığımız hayal kırıklığı çok gerçekti. Yüzde 5 ödemeyen hiçbir ülkenin NATO’da gelecekteki harcamalar konusunda oy kullanmasına izin verilmemeli” dedi.
Aynı yetkili, bazı ülkelerin tutumuna ilişkin, “Bir tehdidin ne olduğu ve ittifakın ne yapması gerektiği konusunda konuşmayı başlatmalıyız. İspanya ve Birleşik Krallık’ın yaptığının kabul edilemez olduğu mesajını vermeliyiz” ifadelerini kullandı.
NATO’da mevcut hedef yüzde 2 seviyesinde
Halihazırda NATO üyeleri için belirlenen savunma harcaması hedefi GSYH’nin yüzde 2’si seviyesinde bulunuyor. Bu hedef, 2014 yılında ittifak içinde kabul edilmişti. Ancak ABD uzun süredir bu oranın yetersiz olduğunu savunuyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, liderlerin bu yıl yapılacak zirvede daha yüksek harcama hedeflerini tartışacağını ve yüzde 5 seviyesinin gündeme gelebileceğini ifade etti.
Orta Doğu gerilimi ve askeri hazırlıklar
ABD’nin önerisinin, Orta Doğu’daki askeri gelişmelerle de bağlantılı olduğu belirtiliyor. Trump yönetiminin, olası bir kara harekâtı hazırlığı kapsamında bölgeye binlerce asker gönderme kararı aldığı ifade ediliyor.
Bu adımın, bazı NATO ülkelerinin Hürmüz Boğazı’na askeri destek göndermeyi reddetmesinin ardından geldiği öne sürülüyor. Tartışmaların önümüzdeki süreçte NATO içindeki siyasi ve askeri dengeleri daha da belirgin hale getirmesi bekleniyor.
