Tahran, çatışmanın sona ermesi için saldırı ve suikastların durdurulması, yeniden çatışma yaşanmayacağına dair garanti verilmesi, tazminat ödenmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliğinin tanınması dahil beş şart öne sürdü.
İran’ın ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesi için beş şart öne sürdüğü ve ABD’nin teklifini reddettiği bildirildi.
Beş şart
İran basınında yer alan haberlerde, üst düzey bir İranlı yetkilinin, ABD-İsrail ile İran arasında süren savaşın sonlandırılması için beş maddelik şart listesi sunduğu bildirildi. İran medyasına göre şartlar şunlar:
-Saldırı ve suikastların sona erdirilmesi,
-Savaşın tekrar başlamayacağının garanti edilmesi,
– Tazminat ödenmesi,
-İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliğinin tanınması,
-İran ile birlikte çatışmalara katılan vekil gruplarına yönelik saldırıların durdurulması.
Şartlar yerine gelene kadar savunma sürecek
Yetkili, ABD’nin İran’a müzakere talebinde bulunduğunu ve çeşitli öneriler sunduğunu, ancak bu önerilerin aşırı talepler içerdiği gerekçesiyle reddedildiğini ifade etti.
İran’ın söz konusu şartlar yerine getirilene kadar “kendini savunmaya” devam edeceğini vurgulayan yetkili, çatışmaların İran’ın belirleyeceği zamanda sona ereceğini kaydetti.
Bununla birlikte Reuters, İran’ın öneriyi kesin olarak reddetmediğini, ilk tepkinin olumsuz olmasına karşın teklifin hâlâ değerlendirildiğini yazdı. Reuters’a konuşan üst düzey İranlı yetkili, kamuoyuna yansıyan ABD önerisinin “tam reddedildiği”ni kısmen yalanlayarak, henüz resmî nihai yanıt verilmediğini söyledi.
Bu aşamada İran devlet medyasında sert bir reddiye ve 5 şartlı karşı çerçeveden söz edilmesine karşın, Reuters’ın diplomatik kaynaklarına göre Tahran dosyayı tamamen kapatmış değil.
Reuters’a göre, İran’a Pakistan üzerinden iletilen ve ajansın gördüğünü kaydettiği 15 maddelik plan İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını devretmesini, uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını, balistik füze programını sınırlamasını ve bölgesel müttefiklerine finansman sağlamayı kesmesini içeriyor.
Buna karşılık paket içinde yaptırım hafifletmesi ve savaşın sona erdirilmesine dönük bir diplomatik yol da içeriyor. AP de haberinde benzer maddeler içeren bir planın İran tarafından değerlendirilmekte olduğunu duyurdu.
Öte yandan sunduğu ateşkes önerisine karşın, Trump’ın İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü nasıl sona erdireceğine dair seçenekler kapsamında bölgeye binlerce asker konuşlandırılması emrini verdiği; Tahran’ın ise Hürmüz’den geçecek her sefer için 2 milyon avroya kadar geçiş ücreti talep ettiği söyleniyor.
Kaynak: Bianet
