Yıllardır süren diplomatik gerilim ve müzakerelerin ardından İngiltere ile Fransa, Manş Denizi üzerinden küçük teknelerle yapılan yasa dışı göçmen geçişlerini engellemek amacıyla tarihi bir anlaşmaya imza attı.
“Bire bir takas” olarak adlandırılan yeni mekanizmaya göre, İngiltere’ye yasa dışı yollarla ulaşan her göçmen karşılığında Fransa’dan bir göçmen yasal yollarla kabul edilecek.
Manş Denizi’nde yıllardır devam eden ve zaman zaman trajik olaylara sahne olan göçmen krizine çözüm bulmak amacıyla İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Londra’da düzenlenen 37. İngiltere-Fransa Zirvesi’nde yeni planı kamuoyuna duyurdu.
Anlaşmanın temel hedefi, yasa dışı göçü organize eden insan kaçakçılığı şebekelerinin iş modelini bozmak.
Anlaşma nasıl işleyecek?
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici unsuru, “bire bir” iade ve kabul sistemi olacak. Bu sisteme göre:
Geri kabul: Fransa, kendi topraklarından ayrılarak küçük teknelerle Manş Denizi’ni geçen ve İngiltere kıyılarına ulaşan göçmenleri geri alacak.
Yasal kabul: İngiltere ise geri gönderdiği her bir göçmen karşılığında, Fransa’da bulunan ve sığınma talebinde bulunma hakkı olan bir göçmeni yasal yollarla kabul edecek.
Bu takas sisteminin ilk aşamada pilot bir program olarak uygulanması ve haftada yaklaşık 50 göçmenin Fransa’ya iade edilmesi planlanıyor.
Taraflar için şartlar
Anlaşma, her iki taraf için de net kriterler içeriyor. İngiltere’nin yasal yollarla kabul edeceği göçmenlerde aranan en önemli şart, başvurucunun İngiltere’de yasal ikamet hakkına sahip bir yakınının bulunması ve aile birleşimi ihtiyacı olması.
Başbakan Starmer ayrıca bir şart daha eklediklerini ifade ederek, “Bu kişilerin daha önce hiçbir şekilde yasa dışı yollarla İngiltere’ye gelmeye teşebbüs etmemiş olmaları gerekiyor; yani sınırda yakalanıp Fransa’ya geri gönderilmemiş olmaları şart” dedi.
Starmer, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bundan sonra tekneyle İngiltere’ye ulaşan her göçmen tutuklanacak, yargılanacak ve kısa sürede sınır dışı edilecek” ifadelerini kullandı.
Başbakan, planın Manş Denizi’ni geçmeye çalışmanın artık “boş bir çaba” olacağını göstereceğini de sözlerine ekledi.
Eleştiriler ve beklentiler
Starmer hükümeti, yeni sistemin göçmenleri tehlikeli yolculuklardan caydıracağını savunurken, anlaşma Fransa’da bazı siyasi çevrelerde eleştirilere yol açtı. Özellikle Fransa’nın Calais gibi kıyı kentlerindeki yerel yöneticiler, anlaşmanın kendi bölgelerine ek yük getireceği endişesini dile getirdi.
Anlaşmanın Avrupa Birliği nezdinde de bazı hukuki engellerle karşılaşabileceği ifade ediliyor.
