Uluslararası Adalet Divanı, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasında ara kararını açıkladı. Mahkeme, İsrail’in Gazze’de soykırımı önlemek için gücü dahilinde bütün önlemleri alması gerektiğine hükmetti ancak acil ateşkes çağrısı yapmadı.
Birleşmiş Milletler’in en üst mahkemesi olan Uluslararası Adalet Divanı, Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davasında ara kararını açıkladı. Mahkeme, İsrail’in davanın reddedilmesi talebini kabul etmedi. Bu, İsrail’in soykırım suçlamasıyla yargılanacak olması anlamına geliyor.
ATEŞKES ÇAĞRISI YOK
Ancak 17 yargıçtan oluşan Lahey mahkemesi, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin ihtiyati tedbir taleplerinin büyük kısmını kabul etse de Gazze’de derhal ateşkes çağrısı yapmaktan kaçındı.
Ara kararda, İsrail’e “soykırımın doğrudan teşvikinin engellenmesi ve cezalandırılması için önem alma” emri verildi. İsrail’in Soykırım Sözleşmesi’nin ihlali anlamına gelecek her tür eylemden kaçınması ve sivillere yardım etmek için daha fazla adım atması istendi. Fakat Güney Afrika’nın Gazze’de acil ateşkes talebi kabul görmedi.
‘MAHKEMENİN KARAR VERME YETKİSİ VAR’
İsrail için uluslararası yükümlülük yaratan kararda, ilk olarak Lahey’deki mahkemesinin Güney Afrika’nın açtığı davada hüküm verme yetkisinin bulunduğu vurgulandı. İsrail’in Soykırım Sözleşmesi çerçevesindeki yükümlülüklerinin bazılarını ihlal ettiğine ilişkin ihtiyati tedbir kararı almaya yetkisi olduğunu belirten mahkeme, böylece İsrail’in davanın düşürülmesi talebini reddetmiş oldu.
‘GÜCÜ DAHİLİNDEKİ BÜTÜN ÖNLEMLERİ ALMALI’
Yargıç Joan Donoghue’un okuduğu ara kararda, Güney Afrika’nın Gazze’deki saldırıların durması için talep ettiği ihtiyati tedbir kabul edildi. Mahkeme, İsrail’in Gazze’de soykırımı önlemek için gücü dahilindeki bütün önlemleri alması gerektiğine hükmetti.
‘FİLİSTİNLİLERİN SOYKIRIMDAN KORUNMAYA HAKKI VAR’
Mahkeme, Gazze’deki Filistinlilerin soykırım eylemlerinden korunma hakkı olduğunu tanırken, “İsrail iddia edilen soykırımın kanıtlarının korunduğunu garanti altına almak zorundadır” ifadelerini kullandı. İsrail’in bir ay içinde mahkemeye rapor sunması istendi.
NE OLMUŞTU?
Güney Afrika, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonuyla 1948’te imzalanan Birleşmiş Milletler (BM) Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle 29 Aralık’ta Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmuştu.
GÜNEY AFRİKA’NIN HANGİ TEDBİRLERİ TALEP ETTİ?
Güney Afrika, Lahey’den şu dokuz ihtiyati tedbir kararını talep etmişti
1- Gazze’deki askeri operasyonların derhal durdurulması,
2- Kontrolü altındaki herhangi bir grup tarafından, Gazze’deki herhangi bir askeri operasyonu ilerletecek adımlar atılmaması,
3- Filistinlilere yönelik soykırımın önlemesi için gerekli tüm makul tedbirleri alması,
4- Soykırım Sözleşmesi’nin 2. maddesi kapsamına giren her türlü eylemden kaçınması,
5- Yerlerinden edilenlerin evlerine dönerek yeterli gıda, su, yakıt, tıbbi ve hijyen malzemeleri, barınak ve giysi dahil olmak üzere insani yardıma erişiminin sağlaması,
6- Soykırıma karışanların cezalandırılmaları için gerekli adımları atması,
7- Soykırımın delillerini muhafaza etmesine ve bu amaçla gelen uluslararası görevliler ve diğer yetkililerin Gazze’ye erişimini engellememesi,
8- Verilen tedbirleri uyguladığına ilişkin Divan’a düzenli rapor sunması,
9- Davayı zorlaştıracak veya uzatacak eylemlerden kaçınmasına hükmetmesi.
