Dağlık Karabağ’dan Ermenistan’a giren Ermenilerin sayısının 20 bine yaklaştığı açıklandı. ABD Dağlık Karabağ’a 11,5 milyon dolarlık acil yardım duyurdu ve Azerbaycan’a bölgeyi uluslararası gözlemcilere açması çağrısı yaptı.
Dağlık Karabağlı Ermeni aileler, bölgedeki silahlı güçlerini yenilgiye uğratarak ateşkese zorlayan Azerbaycan’ın askeri operasyonunun ardından, evlerini terk etmeyi sürdürüyor. Ermensitan Başbakan Yardımcısı Tigran Khachatryan’ın Rus TASS haber ajansına yaptığı açıklamaya göre, Dağlık Karabağ’ı evleri olarak gören 120 bin Ermeni’den en az 19 bini Ermenistan’a geçti. Bu da yaklaşık olrak bölgedeki her altı kişiden birinin Dağlık Karabağ’dan ayrıldığı anlamına geliyor. Bu sayı her saat arttığı için bölgeden ayrılacak olanların sayısının daha da yükseleceği tahmin ediliyor.
Yüzlerce araba ve otobüs yüklendikleri eşyalarıyla birlikte Azerbaycan’ın dağ yolundan aşağıya doğru ilerlerken görüldü.
‘Hayatta kalmak için yola çıktık’
Bazıları üstü açık kamyonların arkasına, bazıları da traktörlere doluşarak kaçtı. Dört çocuk büyükannesi Narine Shakaryan, damadının eski arabasıyla ve içinde altı kişiyle geldi. Söylediğine göre 77 km’lik yol 24 saat sürmüş. Yanlarında hiç yiyecek yokmuş. Yolculuk sırasında hastalandığını söylediği üç yaşındaki torununu taşıyan Shakaryan sınırda Reuters’a “Yol boyunca çocuklar ağlıyordu, açtılar. Yaşamak için değil, hayatta kalmak için yola çıktık” dedi.
‘Nereye gittiğimizi bilmiyoruz’
Ermenistan’a ulaşmayı başaran Ermeniler ölümden, savaştan ve açlıktan kaçışlarına dair üzücü hikayeler anlattılar. Bazıları çok sayıda ölü sivil gördüklerini söyledi. Küçük çocuklu olan diğerleri ise savaştan kaçarken, yerde uyurken ve açlık çekerken yaşadıkları trajik yolculuğu anlatırken gözyaşlarına boğuldu. 69 yaşındaki şoför Petya Grigoryan Pazar günü sınır kasabası Goris’te Reuters’e konuştuğunda “Alabildiğimizi aldık ve gittik. Nereye gittiğimizi bilmiyoruz. Gidecek hiçbir yerimiz yok” dedi.
Bağımsız gözlemci isteniyor
Amerika Birleşik Devletleri, Azerbaycan’a sivilleri koruma ve yardım ulaştırma çağrısında bulundu. Ermenistan’ın başkenti Erivan’da bulunan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) Başkanı Samantha Power, Azerbaycan’a “ateşkesi sürdürme ve Dağlık Karabağ’daki sivillerin haklarını korumak için somut adımlar atma” çağrısı yaptı. Daha önce Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’a ABD Başkanı Joe Biden’dan bir destek mektubu veren Power, “Azerbaycan’ın güç kullanmasının kabul edilemez” olduğunu ve “Washington’ın uygun bir karşılık vermeyi düşündüğünü” söyledi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i Dağlık Karabağ Ermenileri haklarını koruma sözünü yerine getirmeye, bölgeyi Ermenistan’a bağlayan Laçın Koridoru’nu tamamen açmaya ve yardım sevkiyatına ve uluslararası bir izleme misyonuna izin vermeye çağırdı.
Karabağ’a 11,5 milyon dolarlık acil ABD yardımı yapılacağını da duyuran Power daha sonra Azerbaycan sınırındaki Kornidzor köyünü ziyareti sırasında yaptığı açıklamada “Bağımsız gözlemcilerin ve insani yardım kuruluşlarının Dağlık Karabağ’da hala ciddi ihtiyaçları olan insanlara erişiminin sağlanması kesinlikle kritik önem taşıyor” dedi. Azerbaycan güçlerinin Karabağ’da sivillere ya da savaşçılara karşı zulüm yaptığına inanıp inanmadığı sorulduğunda ise Power “Sivillere yönelik şiddete ilişkin çok rahatsız edici raporlar duyduk. Aynı zamanda buradaki kaos ve travma göz önüne alındığında, karşılaştığımız insanların tanıklıklarının toplanması yeni başlayan bir şey” dedi.
Rusya: ABD’nin misyon göndermesi Azerbaycan’ın rızasına bağlı
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise ABD’nin Karabağ’a misyon gönderme niyetine ilişkin somut bir gelişme görmediklerini belirterek, “Herhangi bir misyon ancak Azerbaycan tarafının rızasıyla var olabilir” dedi. Peskov, başkent Moskova’da, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller’ın “Karabağ’da uluslararası misyon olmalı, bu konuda müttefiklerimizle çalışıyoruz” sözlerini gazetecilere değerlendirdi. Karabağ’da olası bir misyon görevlendirilmesi için Azerbaycan’ın onayının gerektiğini vurgulayan Peskov, “Bu konuda henüz somut bir durum göremiyoruz. Herhangi bir misyon ancak Azerbaycan tarafının rızasıyla var olabilir” dedi.
Peskov, Rusya’nın Karabağ sürecinde ABD’nin aksine somut bir şekilde yer aldığını belirterek, “Rusya’nın Karabağ süreciyle etkileşim düzeyini ve buna katılımımızı, ABD’ninkiyle karşılaştırmak mümkün değil. Aynı şey Karabağ sürecine ilişkin sözlü değil fiili katılımımızla ilgili de söylenebilir, karşılaştırılamaz” ifadelerini kullandı. Sözcü Peskov, Rus Barış Gücü’nün bölgede önemli rol oynadığını ve bunun devam edeceğini de söyledi.
Putin Reisi ile bölgedeki durumu görüştü
Azerbaycan’ın zaferi, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye ve İran’ın nüfuz mücadelesi verdiği, petrol ve doğalgaz boru hatlarının geçtiği, etnik gruplardan oluşan Güney Kafkasya bölgesindeki güç dengesini değiştiriyor. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Ermenistan Rusya ile güvenlik ortaklığına güvenirken, Azerbaycan dilsel ve kültürel bağları paylaştığı Türkiye’ye yakınlaştı. Ermenistan son zamanlarda Batı ile daha yakın ilişkiler kurmaya çalışıyor ve Karabağ’da barış gücü bulunduran ancak şu anda Ukrayna’daki savaşla meşgul olan Rusya’yı Karabağ’ı koruyamamakla suçluyor. Moskova ise suçlamaları reddediyor ve Paşinyan’a “ABD ile flört ederek büyük bir hata yaptığını” söylüyor.
Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bugün hem Ermenistan hem de Azerbaycan ile sınırı olan İran’ın Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile Karabağ konusunu telefonda görüştüğünü açıkladı. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre Karabağ’daki gelişmelerin ve Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin istişare edildiği görüşmede, sorunların siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesinin önemi vurgulandı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile pazartesi günü görüştüğü Nahçıvan’da Ermenistan üzerinden Türkiye’ye uzanan bir kara koridoru oluşturma ihtimalini ima etmiş, Erdoğan da bugün dönüş yolunda uçakta iken gazetecilere böyle bir koridorun (Zangezur Koridoru) tamamlanması gerektiğini söylemişti.
Kaynak: Artı Gerçek
