Arnavutluk’ta öğrenci protestoları sürerken sosyal medyada yayılan görüntülerde, bir grup kadının çevik kuvvet polislerinin ilerleyişini engellemeye çalıştığı görülüyor. Paylaşımı yapan Mekanizma Haber, polislerin reşit olmayan bir kişiyi gözaltına almak istediğini aktardı. Olayın ayrıntıları henüz bağımsız olarak doğrulanmazken Arnavutluk Kamu Denetçiliği, protestolar sırasında gözaltına alınan çocukların polis şiddetine maruz kaldıklarına ilişkin şikâyetleri belgeledi.
Arnavutluk’un başkenti Tiran’da 13 Ekim’den bu yana devam eden öğrenci eylemleri, yalnız hükümete karşı protestolarla değil, polis müdahalelerine karşı gelişen toplumsal dayanışmayla da gündemde.
21 Ekim’de sosyal medyada yayılan bir videoda, kalkanlı ve kasklı polislerin bir işletmenin girişinde toplandığı, kadınların ise polislerle karşı karşıya gelerek ilerlemelerini engellemeye çalıştığı görülüyor.
Mekanizma Haber’in paylaşımına göre polis, reşit olmayan bir kişiyi gözaltına almak amacıyla operasyon düzenledi. Kadınlar gözaltıyı engellemek için müdahale etti.
Ancak görüntülerdeki kişinin yaşı, operasyonun kesin tarihi ve gözaltının gerçekleşip gerçekleşmediği bağımsız kaynaklarla henüz doğrulanamadı.
Polis müdahalesine karşı kadınlar ön safta
Kadınların çevik kuvvetin ilerleyişini durdurmaya çalıştığı görüntüler, Tiran’daki gösteriler sırasında yaşanan benzer dayanışma eylemlerini hatırlatıyor.
15 Ekim’de Tiran’daki Sanat Galerisi yakınlarında bir grup genç kadın, polis kordonunun önünde insan zinciri oluşturarak güvenlik güçlerinin protestoculara ulaşmasını engellemeye çalışmıştı.
20 Ekim’de ise Başbakanlık binası yakınındaki gösterilerde polis, protestoculara tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Yerel basına yansıyan görüntülerde kadın göstericilerin polis karşısından ayrılmadığı, müdahale sırasında çevredekilerin kadınlara vurulmaması için seslendiği görülüyordu.
Bu eylemler, polis müdahalelerine karşı direnişin yalnız öğrenci örgütleriyle sınırlı kalmadığını, sokaktaki dayanışmanın farklı kesimlere yayıldığını gösteriyor.
Kamu Denetçiliği: Gözaltındaki çocuklar şiddet gördüklerini anlattı
Arnavutluk’taki polis müdahalelerine ilişkin en önemli bulgulardan biri, ülkenin Kamu Denetçiliği Kurumundan geldi.
Kurumun 20 Ekim’de yayımladığı ön inceleme sonuçlarına göre yalnızca 19 Ekim günü polis merkezlerine götürülen 50 kişiden 18’i çocuktu.
Tiran’daki 1 No’lu Polis Merkezinde tutulan sekiz çocuktan beşi, polisler tarafından fiziksel ve sözlü şiddete maruz bırakıldıklarını bildirdi. Kurum, bu çocuklardan ikisinde fiziksel yaralanma izleri tespit etti.
Ayrıca gözaltındaki başka bir çocuğa yönelik kötü muamele şikâyeti daha kayda geçirildi.
Kamu Denetçiliği, iddialar hakkında idari inceleme başlattığını duyurdu.
BIRN’in 21 Ekim tarihli araştırmasına göre protestoların başlamasından bu yana 33 çocuk tutuklandı, 171 çocuk hakkında ise cezai işlem başlatıldı.
Toplam 204 çocuğun tutuklama veya cezai soruşturma süreçlerine dahil edilmesi, polis müdahalelerinin çocuk hakları üzerindeki sonuçlarını tartışmanın merkezine taşıdı.
Öğrencilerin talepleri karşılanmadı
Tiran’daki protestolar 13 Ekim’de üniversitelerdeki koşullara, yüksek öğrenim maliyetlerine ve yetersiz ekonomik desteğe karşı büyüdü.
Öğrenciler daha fazla kamu kaynağı, daha iyi eğitim koşulları, yolsuzlukla mücadele ve mezuniyet sonrasında güvenceli iş olanakları talep ediyor.
Gösterilere daha sonra lise öğrencileri ve farklı toplumsal kesimler katıldı. Başbakan Edi Rama’nın istifası da eylemlerde yükselen taleplerden biri haline geldi.
Bazı protestolarda göstericiler kamu binalarına ve polise taş, havai fişek ve yanıcı maddeler attı. Polis ise göz yaşartıcı gaz, tazyikli su, cop ve plastik mermi kullandı.
Hükümet, müdahaleleri kamu düzeninin sağlanması gerekçesiyle savunurken insan hakları kuruluşları güç kullanımının orantılılığının araştırılmasını istiyor.
Gözaltılara karşı toplumsal dayanışma
Polis şiddetine yönelik tepkiler, Arnavutluk’ta yeni dayanışma biçimlerini de ortaya çıkardı.
Yaralanan protestoculara ücretsiz sağlık desteği sağlayan gönüllülerin yanı sıra bazı işletmeler, göstericilere tıbbi malzeme ve temel ihtiyaç desteğinde bulunuyor.
Kadınların polis kordonları karşısında durduğu görüntüler de bu dayanışmanın sokaktaki örneklerinden biri.
Ancak protestolara katılan çocukların durumu özellikle önem taşıyor. Polis müdahalelerinde çocukların korunması, gözaltı işlemlerinin hukuka uygun yürütülmesi ve kötü muamele iddialarının bağımsız biçimde araştırılması devletin yükümlülükleri arasında bulunuyor.
Tiran’da sekiz gündür devam eden gösteriler, eğitim ve geçim taleplerinin ötesinde protesto hakkı ve polis şiddeti üzerine de genişleyen bir mücadeleye dönüşmüş durumda.
Sosyal medyada yayılan son görüntülerde kadınların polis kalkanlarının karşısında durması, bu mücadelenin dikkat çeken anlarından biri oldu.
