Fransa’da 17 Ekim’de düzenlenen kitlesel protestolar sırasında Paris’in Cumhuriyet Meydanı yakınlarındaki La Barrique adlı restoran yağmalandı ve ateşe verildi. İşletme sahipleri saldırıya uğrayarak yaralanırken restoranın içi büyük ölçüde tahrip oldu. Olay öncesinde binanın balkonundan kalabalığa sprey sıkan bir kişinin görüntüleri sosyal medyada yayıldı. Ancak spreyin parfüm olduğu, kişinin göstericilerle alay etmek amacıyla bunu yaptığı ve yangının bu nedenle çıkarıldığı iddiaları bağımsız olarak doğrulanmadı.
Fransa’da eğitim kesintileri, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki sorunlara karşı 17 Ekim Cumartesi günü düzenlenen kitlesel gösteriler, bazı kentlerde yağma ve kundaklama olaylarına sahne oldu.
Paris’in 10. bölgesinde, Cumhuriyet Meydanı yakınlarındaki Rue Beaurepaire üzerinde bulunan La Barrique adlı aile işletmesi de saldırıya uğrayan iş yerlerinden biriydi.
Sosyal medyada dolaşıma giren görüntülerde, restoranın üzerindeki balkonda bulunan bir kişinin aşağıdaki kalabalığa sprey sıktığı görülüyor. Balkonun altındaki kırmızı tentede restoranın adı okunabiliyor.
Paylaşımlarda kişinin Çin kökenli bir restoran sahibi olduğu ve kalabalığın kötü koktuğunu ima etmek için parfüm sıktığı öne sürüldü.
Ancak görüntüler tek başına spreyin içeriğini, kişinin kimliğini veya niyetini ortaya koymuyor.
Buna karşılık La Barrique’nin aynı gün yağmalanması, yakılması ve işletmecilerin yaralanması Fransız basınının olay yerinden haberleriyle doğrulanıyor.
Restoranın kepenkleri kırıldı, içeridekiler saldırıya uğradı
Le Monde ve The Times’ın aktardığına göre La Barrique, Aline Li ve eşi Kévin tarafından işletilen bir mahalle restoranı ve tütün satış noktasıydı.
17 Ekim’de gösteriler sırasında işletmenin çevresinde büyük bir kalabalık toplandı. Kepenkleri zorlayan kişiler daha sonra içeri girdi.
Aline Li, saldırganların kendisini ittiğini ve başına sert bir cisimle vurulduğunu anlattı. Kısa süreliğine bilincini kaybettiğini söyleyen Li, hastanede tedavi gördü ve başındaki yaraya dikiş atıldı. Eşi de saldırıda yaralandı.
İşletmeden sigara, içki, kazı kazan kartları, elektronik cihazlar ve başka eşyalar çalındı.
Ardından çıkan yangın itfaiye tarafından söndürüldü. Ancak restoranın içi kullanılamaz hale geldi.
İşletme sahiplerinin 27 yaşındaki oğlu Lionel, ertesi gün tahrip edilmiş restoranın önünde beklerken ailesinin yaşadıklarını Fransız basınına anlattı.
Parfüm videosundaki iddialar ne kadar doğru?
Olayın en fazla paylaşılan görüntüsü yaklaşık 28 saniye sürüyor.
Videoda desenli gömlek giyen bir kişi, restoranın üzerindeki balkondan aşağıdaki kalabalığa doğru defalarca sprey sıkıyor. Yanında başka bir kişi daha bulunuyor.
Visegrád 24 gibi sosyal medya hesapları, kişinin Çin kökenli bir restoran sahibi olduğunu ve yağmacılara kötü koktuklarını ima etmek için parfüm sıktığını ileri sürdü.
Ancak burada üç önemli belirsizlik bulunuyor:
- Sıkılan maddenin gerçekten parfüm olduğu doğrulanmadı.
- Balkondaki kişinin kimliği ve işletmeyle ilişkisi kesinleştirilmedi.
- Restoranın bu davranışa misilleme olarak yakıldığına ilişkin kanıt bulunmuyor.
Dolayısıyla doğrulanabilen olay, balkondan sprey sıkılması ve aynı işletmenin daha sonra yağmalanarak yakılması. İki olay arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmak henüz mümkün değil.
Yüzlerce işletme zarar gördü, mahalle sakinleri dayanışma başlattı
La Barrique, Paris’teki olaylarda zarar gören tek küçük işletme değildi.
Rue Beaurepaire üzerindeki marketler, eczaneler ve başka dükkânlar da yağmalandı. Fransa genelinde yaklaşık 3 bin işletmenin hasar gördüğü veya yağmalandığı bildirildi.
Saldırının ardından La Barrique’nin işletmecisi Aline Li, iş yerindeki güvenlik kameralarının büyük bölümünün kullanılamaz durumda olduğunu, çevrede yaşayanların çektiği videoları yetkililere ve sigorta şirketine ileteceğini açıkladı.
Mahalle sakinleri ise zarar gören işletmeler için bağış kampanyaları başlattı. TF1’in 19 Ekim’deki haberine göre bu kampanyalardan biri yaklaşık 90 bin avroya ulaştı.
Li, yaşadıklarına rağmen mahalle halkıyla yeniden buluşabilmek için restoranını açmayı umduğunu söyledi.
Yağmalarla kitlesel protestolar aynı şey değil
17 Ekim’de Fransa genelinde yüz binlerce kişi eğitim koşullarına, hayat pahalılığına ve hükümetin ekonomi politikalarına karşı gösterilere katıldı.
Eylemlerin büyük bölümü barışçıl biçimde gerçekleşirken bazı kentlerde gruplar iş yerlerini yağmaladı, araçları ve binaları ateşe verdi.
La Barrique’ye yönelik saldırının failleri ile öğrenci ve sendika örgütlerinin düzenlediği kitlesel gösteriler arasında doğrulanmış bir örgütsel bağ bulunmuyor.
Bu ayrım önemli. Küçük işletmelerin yağmalanması, çalışanların ve esnafın geçim kaynaklarını doğrudan tehdit ediyor. Öte yandan bu saldırıların bütün protestoculara mal edilmesi, eğitim ve geçim koşullarına ilişkin toplumsal talepleri görünmez kılma riski taşıyor.
Nitekim Fransa’da protestolara katılan öğrenci ve emekçilerin talepleri de ortadan kalkmış değil: Kamu eğitimine daha fazla kaynak, insanca ücretler, erişilebilir barınma ve temel ihtiyaçların karşılanması.
Restoranın geleceği belirsiz
17 Ekim’deki saldırıdan sonra La Barrique’nin yeniden açılıp açılmayacağı henüz kesinleşmedi.
İşletme sahipleri hem yaralanmaların hem de maddi kayıpların sonuçlarıyla uğraşıyor. Mahalle sakinleri bağış ve dayanışma girişimleriyle iş yerlerinin yeniden faaliyete geçmesine destek olmaya çalışıyor.
Paris’teki bu olay, sosyal medyada yalnızca bir parfüm videosu olarak yayılsa da arkasında çok daha ağır bir gerçek bulunuyor: Yaralanan iki işletmeci, kullanılamaz hale gelen bir restoran ve geçim kaynaklarını yeniden kurmaya çalışan bir aile.
Aynı zamanda bu görüntüler, Fransa’daki toplumsal protestoların talepleriyle gösterilerin çevresinde yaşanan yağma ve saldırıların birbirinden ayrılarak değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
