Fransa’da eğitim kesintileri ve hayat pahalılığına karşı başlayan kitlesel protestoların ardından hükümet güvenlik önlemlerini sertleştirdi. Paris’te Cumhuriyet Meydanı (Place de la République) ve Les Halles çevresinde 19 Ekim gecesi sokağa çıkma yasağı uygulandı. Akşam saatlerinden itibaren gösteri ve toplanmalar yasaklanırken polis belirlenen bölgelerin girişlerini kontrol altına aldı. Başkentin üzerinde projektörlü bir polis helikopteri uçtu. Başbakan Sébastien Lecornu, yasakların gerekli görülen bölgelerde sürdürülebileceğini açıkladı.
Fransa’da haftalardır devam eden toplumsal hareketlilik, hükümetin olağanüstü güvenlik önlemlerini gündeme taşıdı.
17 Ekim’de yüz binlerce kişinin katıldığı gösterilerin ardından bazı kentlerde yağma, kundaklama ve polisle çatışmalar yaşandı. Hükümet bu olayları gerekçe göstererek Paris, Lyon, Lille ve Nice dahil çeşitli kentlerde bölgesel sokağa çıkma yasakları uygulanmasını istedi.
Paris Emniyet Müdürlüğü’nün kararıyla 19 Ekim Pazartesi günü saat 20.00’den itibaren belirli bölgelerde gösteri ve toplanmalar yasaklandı. Cumhuriyet Meydanı ile Les Halles’in belirlenen sokaklarında ise gece 23.00’ten 20 Ekim sabahı 06.00’ya kadar bulunma yasağı getirildi.
Karar bütün Paris’i kapsamıyordu. Yasaklı bölgelerde yaşayanlar, görevli çalışanlar, esnaf ve acil hizmet personeli için istisnalar tanındı.
Cumhuriyet Meydanı helikopterle gözetlendi
19 Ekim gecesi Paris sokaklarında polis devriyeleri ve kimlik kontrolleri yoğunlaştı. Cumhuriyet Meydanı çevresinde yayaların geçişi sınırlandırıldı, bazı kişiler alternatif güzergâhlara yönlendirildi.
Bağımsız haber ajansı CLPRESS’in yayımladığı görüntülerde, meydanın üzerinde uçan bir helikopterin güçlü projektörlerle bölgeyi taradığı görülüyor.
Le Parisien’in uçuş kayıtlarından aktardığı bilgilere göre helikopter, gece yarısına doğru Paris’e ulaştı ve yaklaşık 45 dakika boyunca başkentin üzerinde devriye gezdi.
Helikopter Cumhuriyet Meydanı, Les Halles, Bastille ve Champs-Élysées çevresinden geçti.
İlk gecede büyük çaplı yeni bir olay bildirilmedi. Hükümet bu durumu yasakların etkili olduğunun göstergesi olarak sunarken uygulamanın toplanma ve dolaşım özgürlüğü üzerindeki sonuçları tartışılmaya başladı.
Hükümet güvenlik önlemlerini sürdürecek
Başbakan Sébastien Lecornu, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada bölgesel sokağa çıkma yasaklarının gece boyunca sükûnet sağladığını savundu.
Lecornu, güvenlik durumunun gerektirdiği yerlerde yeni yasakların uygulanabileceğini belirtti. Kararlar yerel valiler tarafından belediye başkanlarıyla görüşülerek alınacak.
Paris dışındaki uygulamaların kapsamı ise farklı. Lille ve Nice gibi kentlerde bazı yasaklar yalnızca 18 yaşından küçüklere yönelik.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 17 Ekim gösterilerinde bazı kentlerde güvenlik güçlerinin kontrolü kaybettiğini kabul ederek istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise istifayı kabul etmedi.
Adalet Bakanı Gérald Darmanin’in 20 Ekim’de verdiği bilgilere göre hafta sonundaki olaylarla bağlantılı 149 kişi tutuklu olarak yargılanmayı bekliyor.
Paris Belediye Başkanı: “Yanıt yalnızca güvenlik olamaz”
Sokağa çıkma yasağına Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire’dan da uyarı geldi.
Grégoire, 19 Ekim tarihli açıklamasında güvenlik ihtiyacını kabul etmekle birlikte yasağın istisnai ve geçici kalması gerektiğini söyledi.
Belediye Başkanı, dolaşım özgürlüğünün orantısız biçimde sınırlandırılmaması gerektiğini vurgulayarak hükümetin toplumsal hoşnutsuzluğu yalnızca güvenlik önlemleriyle karşılayamayacağını belirtti.
Yeşiller siyasetçisi Marine Tondelier de sokağa çıkma yasağının toplumsal krize siyasi bir yanıt olamayacağını savundu.
Hükümetin yağma ve saldırılara karşı kamu güvenliğini sağlama sorumluluğu bulunuyor. Ancak bu amaçla getirilen kısıtlamaların barışçıl gösteri hakkını ne ölçüde etkilediği de tartışmanın önemli bir parçası.
Öğrencilerin talepleri sürüyor, yeni gösteriler hazırlanıyor
Güvenlik önlemleri sertleşirken toplumsal hareketin ortaya çıkmasına neden olan sorunlar çözülmüş değil.
Fransa’daki protestolar başlangıçta öğretmen eksikliğine, kalabalık sınıflara ve okulların yetersiz finansmanına karşı başladı. Daha sonra hayat pahalılığı, barınma ve kamu hizmetlerindeki sorunlara yönelik itirazlarla genişledi.
Reuters’ın aktardığına göre öğrenci sendikası UNEF, eylemlerin devam edeceğini duyurdu. Sarı Yelekliler adıyla hareket eden bazı gruplar da akaryakıt fiyatlarına karşı yeni protesto çağrıları yaptı.
Önümüzdeki cumartesi, 24 Ekim için yeni gösteriler bekleniyor. Büyük işçi sendikalarının tamamı bu çağrılara katılmış değil.
Paris’te 19 Ekim gecesi ortaya çıkan görüntü, Fransa’daki krizin geldiği aşamayı gösteriyor: Bir tarafta eğitim ve geçim taleplerini sürdüren toplumsal hareketler, diğer tarafta kent merkezlerini sokağa çıkma yasakları, polis devriyeleri ve helikopterlerle kontrol etmeye çalışan devlet.
Hükümet kamu düzenini yeniden sağlamayı hedeflerken öğrencilerin ve emekçilerin taleplerinin nasıl karşılanacağı hâlâ belirsiz.
Cumhuriyet Meydanı’nın üzerindeki helikopter, toplumsal sorunların çözümünde güvenlik politikalarının ne kadar öne çıktığını gösteren son görüntülerden biri oldu.
