Avrupa’da göç ve iltica politikalarının giderek daha fazla sınır güvenliği, geri gönderme ve sınır dışı uygulamaları etrafında şekillendiğine dikkat çeken göçmen örgütleri, 26 Eylül’de İsviçre’nin başkenti Bern’de bir araya geliyor. “Aramızda Sınır Yok!” sloganıyla düzenlenecek eyleme Stop Deportation Türkiye İttifakı da katılacak. Eylemde zorla geri göndermelerin yanı sıra, göçmenleri ülkelerine dönmeye zorlayan koşullar da gündeme getirilecek.
Avrupa’da aşırı sağın güç kazanmasıyla birlikte göçmenlere yönelik politikalar, sınır güvenliği ve geri gönderme uygulamaları üzerinden yeniden şekilleniyor. Sığınma ve ülkede kalma hakkı, hareket özgürlüğü ve sınır politikalarının yarattığı eşitsizlikler tartışılırken, göçmen örgütleri dayanışma ve eşit haklar çağrısı yapıyor.
İsviçre’nin başkenti Bern’de 26 Eylül Cumartesi günü düzenlenecek eylemde ırkçılığa, faşizme, sınır dışı politikalarına ve insanlar arasında çizilen sınırlara karşı bir araya gelinecek.
Stop Deportation Türkiye İttifakı’nın da katılacağı eylemde yalnızca zorla sınır dışı edilenlerin yaşadığı sorunlara değil, göçmenleri ülkelerine dönmeye zorlayan koşullara da dikkat çekilecek.
“Gönüllü” geri dönüş ne kadar gönüllü?
Göç ve iltica politikalarında geri dönüşler genellikle “gönüllü” ve “zorunlu” olmak üzere iki kategori altında değerlendiriliyor. Ancak göçmen örgütleri, bu ayrımın her zaman insanların yaşadığı gerçekliği yansıtmadığını vurguluyor.
Sığınma başvurusu reddedilen, oturum hakkı bulunmayan veya sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalan kişiler, uzun süre belirsizlik ve güvencesizlik içinde yaşamak zorunda kalabiliyor. Barınma, sosyal destek ve çalışma hakkına erişimde yaşanan kısıtlamalar da bu baskıyı artırabiliyor.
Bu koşullar altında ülkeden ayrılmayı kabul eden kişilerin kararlarının ne ölçüde özgür iradeye dayandığı tartışma konusu oluyor. Bir dönüşün resmî olarak “gönüllü” kabul edilmesi, kişinin herhangi bir baskı altında olmadığı anlamına gelmeyebiliyor.
Bu nedenle göçmen örgütleri, geri dönüş istatistiklerinin yalnızca “gönüllü” ve “zorunlu” ayrılış sayılarına indirgenmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Kişilerin hangi koşullarda dönüş kararı aldığı, karşı karşıya kaldıkları baskılar ve geri dönmeleri halinde yaşayabilecekleri risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
İsviçre’de geri dönüş ve geri gönderme verileri
İsviçre’de geri dönüş uygulamaları, gönüllü geri dönüş yardımı ve zorla geri gönderme gibi farklı mekanizmalar üzerinden yürütülüyor. İsviçre Göç Sekreterliği (SEM) de geri dönüş istatistiklerini farklı kategoriler altında yayımlıyor.
SEM verilerine göre 2026’nın Haziran-Ağustos döneminde toplam 2 bin 660 kişi İsviçre’den kontrollü şekilde ayrıldı. Bu kişilerin 1.629’u kendi imkânlarıyla ayrılırken, 1.031 kişi polis eşliğinde geri gönderildi.
Ancak bu rakamların tamamını kişilerin kendi ülkelerine yapılan sınır dışı işlemleri olarak değerlendirmek mümkün değil. Polis eşliğinde yapılan geri göndermeler arasında Dublin kapsamında başka Avrupa ülkelerine gerçekleştirilen transferler de bulunuyor. Dolayısıyla 1.031 kişilik sayı, doğrudan Türkiye, Eritre veya diğer menşe ülkelere yapılan geri göndermelerin toplamını ifade etmiyor.
Öte yandan SEM’nin ülke bazlı geri dönüş yardımı verilerinde Türkiye de ayrı bir kategori olarak yer alıyor. 2025 yılında 503 kişinin Türkiye’ye geri gönderildiği kaydedildi.
“Yardım bekleyen” değil, hakları için mücadele eden göçmenler
Eylem çağrısında göçmenlerin yalnızca yardıma ihtiyaç duyan kişiler olarak görülmesine karşı çıkılıyor. Göçmenlerin kendi sözünü söyleyen, hakları için mücadele eden ve toplumsal yaşamın eşit özneleri olduğu vurgulanıyor.
Çağrıda hareket özgürlüğünün, ülkede kalma hakkından ve eşit haklardan ayrı düşünülemeyeceği belirtilirken şu ifadeler kullanılıyor:
“Aramızda ülke sınırları, farklı diller veya geçmişler olabilir ama bizi ayırmak için çizilen tüm sınırlara karşı dayanışmanın tarafındayız.”
Eylem 26 Eylül’de Bern’de
“Aramızda Sınır Yok!” başlığıyla düzenlenecek eylem, 26 Eylül Cumartesi günü saat 14.00’te Bern’de gerçekleştirilecek.
Irkçılığa, faşizme, sınır dışı politikalarına ve sınır rejiminin yarattığı eşitsizliklere karşı düzenlenecek buluşmada, göçmenlerle dayanışma ve eşit haklar için yan yana gelme çağrısı yapılacak.
Eylem bilgileri
- Tarih: 26 Eylül 2026, Cumartesi
- Saat: 14.00
- Yer: Bern / Schützenmatte
