Yeni düzenleme, yaşamın sonuna ilişkin mevcut hakları genişletirken aynı dönemde kabul edilen ayrı bir yasayla palyatif bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi de öngörülüyor.
Fransa Ulusal Meclisi, tedavisi bulunmayan ağır hastalıklarla yaşayan kişilere tıbbi yardımlı ölüm hakkı tanıyan yasa tasarısını 291’e karşı 241 oyla kabul etti.
*Yasa, 18 yaş üstü Fransa vatandaşları ve uzun süreli ikamet edenleri kapsıyor. İleri evrede, tedavisi mümkün olmayan ve dayanılmaz acı veren hastalığı olan kişiler, bilinçli kararlarıyla bu haktan yararlanabilecek.
*Psikiyatrik hastalıklar ve demans tek başına kapsam dışında. Ölümcül ilaç öncelikle hasta tarafından, fiziksel durumu uygun değilse sağlık çalışanı tarafından uygulanacak.
*Doktorlar vicdani ret hakkını kullanabilecek ancak sağlık kurumları hizmet sunmak zorunda kalacak. Senato tasarıyı üç kez reddetmişti. Yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi’nin onayı bekleniyor. Cumhurbaşkanı Macron’un 2022’deki reform vaadinin ardından hazırlanan yasa, uzun yıllardır tartışılan yaşamın sonu konusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Fransa Parlamentosu, uzun yıllardır ülke gündeminde tartışılan “ölmeye yardım” (aide à mourir) yasa tasarısını kabul etti. Tasarı, Anayasa Konseyi’nin incelemesinin ardından yürürlüğe girebilecek.
AA’dan Esra Taşkın’ın haberine göre, Fransa Ulusal Meclisi, tedavisi bulunmayan ağır hastalıklarla yaşayan kişilere belirli koşullar altında tıbbi yardımlı ölüme erişim hakkı tanıyan yasa tasarısını 291’e karşı 241 oyla kabul etti. Oylamayla birlikte tasarı, Parlamento sürecini tamamladı. Ancak yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi’nin uygunluk denetiminden geçmesi gerekiyor.
Kimler yararlanabilecek?
Yasa, 18 yaşını doldurmuş Fransa vatandaşları ile uzun süredir Fransa’da yasal olarak ikamet eden kişileri kapsıyor. Başvuruda bulunacak kişinin;
- tedavisi mümkün olmayan, ağır ve yaşamı tehdit eden bir hastalığa sahip olması,
- hastalığın ileri ya da son evrede bulunması,
- fiziksel ya da psikolojik olarak dayanılmaz acı çekmesi,
- kararını özgür iradesiyle ve bilinçli biçimde verebilmesi gerekiyor.
Tasarıya göre ölümcül ilaç öncelikle hasta tarafından uygulanacak. Hastanın fiziksel durumu buna izin vermiyorsa, ilaç doktor ya da hemşire tarafından uygulanabilecek. Karar sürecinde birden fazla sağlık çalışanının görüşü alınacak ve başvurunun ardından zorunlu bekleme süresi uygulanacak.
Psikiyatrik hastalıklar kapsam dışında
Fransız basınında yer alan bilgilere göre düzenleme yalnızca ağır fiziksel hastalıkları kapsıyor. Sadece psikiyatrik rahatsızlıklar, demans veya Alzheimer gibi kişinin karar verme yetisini etkileyen hastalıklar tek başına “ölmeye yardım” hakkı için yeterli kabul edilmeyecek.
Doktorlar vicdani ret hakkını kullanabilecek
Yasa, sağlık çalışanlarına da “vicdani ret” hakkı tanıyor. Buna göre doktorlar ve hemşireler etik veya dini gerekçelerle sürece katılmayı reddedebilecek. Ancak hastaneler veya sağlık kurumları bu gerekçeyle hizmet vermekten kaçınamayacak.
Senato üç kez reddetti
Yasa, Parlamento sürecinde önemli tartışmalara neden oldu. Fransa Senatosu tasarıyı üç ayrı oylamada reddetti. İki kanat arasında uzlaşma sağlanamayınca anayasal süreç işletildi ve son sözü Ulusal Meclis söyledi.
Başbakan Sébastien Lecornu da bazı maddelerin Anayasa’ya uygunluğunun denetlenmesi için Anayasa Konseyi’ne başvuracağını açıkladı. Konseyin vereceği kararın ardından yasanın yürürlüğe girip girmeyeceği netleşecek.
Fransa’da yıllardır tartışılıyordu
“Yaşamın sonu” (fin de vie) tartışmaları Fransa’da uzun yıllardır kamuoyunun gündeminde yer alıyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2022 seçimleri sonrasında bu konuda reform sözü vermiş, ardından Yurttaşlar Konvansiyonu’nun önerileri doğrultusunda yasa hazırlıkları başlatılmıştı.
Yeni düzenleme, yaşamın sonuna ilişkin mevcut hakları genişletirken aynı dönemde kabul edilen ayrı bir yasayla palyatif bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi de öngörülüyor.
Kaynak: Bianet
