Analiz: Küresel arz daralıyor, sağlık ve teknoloji sektörleri risk altında
Jacobin dergisinde yayımlanan analize göre, 2026’da İran çevresinde tırmanan savaş, küresel helyum arzında ciddi bir daralmaya yol açtı. Kritik öneme sahip bu gazdaki kesintiler, başta sağlık ve ileri teknoloji olmak üzere birçok sektörü tehdit ediyor.
Çatışmaların özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşması, küresel tedarik zincirini doğrudan etkiledi. Analize göre bölgedeki üretim ve sevkiyatın aksaması, dünya helyum arzının önemli bir kısmının devre dışı kalmasına neden oldu.
Helyum; manyetik rezonans (MRI) cihazları, yarı iletken üretimi ve bilimsel araştırmalar için vazgeçilmez bir kaynak olarak öne çıkıyor. Bu nedenle arzda yaşanan kesintiler, yalnızca sanayi üretimini değil, sağlık hizmetlerini de doğrudan etkiliyor.
Analizde ayrıca Amerika Birleşik Devletleri’nin geçmişte izlediği politikalar eleştiriliyor. Buna göre, stratejik helyum rezervlerinin yıllar içinde özelleştirilmesi, küresel arz şoklarına karşı kırılganlığı artırdı ve mevcut krizin etkilerini derinleştirdi.
Uzmanlara göre helyum krizinin etkileri kısa vadeyle sınırlı kalmayabilir. Alternatifinin sınırlı olması ve üretimin belirli coğrafyalarda yoğunlaşması, sorunun uzun vadeli bir tedarik problemine dönüşme riskini artırıyor.
İran savaşı, enerji dışında daha az görünür ancak kritik kaynaklar üzerinde de büyük etkiler yaratıyor. Helyum krizi, jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomi ve temel hizmetler üzerindeki zincirleme etkisini gözler önüne seriyor.
Kaynak: Jacobin
