Ursula von der Leyen’in sağ kolu, 10 milyar euronun üzerindeki kısıtlamanın kalkması için Budapeşte’ye gönderildi. Kaynaklar, fonların Ukrayna ile bağlantılı olmadığını belirtiyor.
Macaristan’ın yeni seçilen başbakanı Peter Magyar, hafta sonu yapılan görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, Avrupa Komisyonu’nun Macaristan için ayrılan dondurulmuş Avrupa fonlarının serbest bırakılması amacıyla Tisza Partisi’nden çıkacak yeni hükümetle çalışmayı kabul ettiğini söyledi.
Komisyon, Macaristan’ın yeni hükümetiyle gayriresmi görüşmeler yürütmek üzere, cumartesi günü sona eren 2 günlük temaslar için Budapeşte’ye üst düzey bir heyet gönderdi; böylece ağustos sonu son tarihinden önce milyarlarca euroluk toparlanma fonunun önünün açılması için zamana karşı bir yarış başlamış oldu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in özel kalemi Björn Seibert’in başkanlık ettiği ve birkaç genel müdürün eşlik ettiği Komisyon heyeti, Macar başkentinde Péter Magyar’ın Tisza Partisi temsilcileriyle yaptığı görüşmeleri tamamladı.
Komisyonun, henüz iktidara gelmemiş bir partinin yetkilileriyle görüşmek için bu kadar üst düzey bir heyet göndermesi daha önce görülmemiş bir durum.
Magyar, görüşmelerden sonra sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Tek bir konuda tam mutabakat var: Macar halkına ait olan AB fonlarının nihayet Macaristan’a gelmesini sağlamak için gerçek çalışmanın başlaması gerekiyor” dedi.
Görüşmeler, Tisza’nın ezici seçim zaferiyle Viktor Orbán’ın 16 yıllık iktidarına son vermesinden sadece birkaç gün sonra, Brüksel ile Macaristan’ın gelecekteki hükümeti arasındaki ilk gayriresmî temas niteliği taşıyor.
Avrupa Komisyonu yaptığı açıklamada, “Toplantılar, yolsuzluk ve hukukun üstünlüğüne ilişkin kaygılar nedeniyle dondurulmuş durumda olan ve Macaristan’a ayrılmış AB fonlarının önünü açmak için nasıl ilerlenebileceği ve somut ilerleme kaydedilebileceği konusunda pratik görüşmeler yapmak için erken bir fırsat sundu. Bu gerekli çalışma sürecek” dedi.
Komisyon, hukukun üstünlüğündeki eksiklikler ve yolsuzluk gerekçesiyle Macaristan’a ayrılan 27 milyar euronun 17 milyarını bloke etmiş durumda. Macaristan ayrıca savunma sanayisini modernize etmek için AB’nin ortak savunma borçlanma aracı SAFE’den 17 milyar euro talep ediyor.
Her iki dilimin de önümüzdeki yıllarda Macaristan’a ulaşması ve toplamda 34 milyar euroya çıkması halinde, ekonomik etki kayda değer olacak.
Yaz sonuna kadar AB fonlarını kurtarma yarışı
Ancak kısa vadede odak noktası, Macaristan’ın ağustos ayı sonuna kadar anlaşma sağlanamaması halinde tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu 10,4 milyar euroluk Kurtarma ve Dayanıklılık Mekanizması (RRF).
Görüşmelere doğrudan katılan ve sürecin hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmaması koşuluyla Euronews’e konuşan bir Tisza Partisi kaynağı, “RRF için zaman daralıyor. Son tarih ağustos sonu olmasaydı, AB heyeti bu kadar erken gelmezdi. Macaristan çok büyük miktarda parayı kaybetmenin eşiğinde ve Komisyon bunun farkında olduğu için harekete geçti” dedi.
Tisza kaynağına göre, toplantı verimli bir başlangıç noktası oldu ancak fonların önünün açılmasına giden yol hâlâ uzun. Magyar, yolsuzlukla mücadeleye, yargı bağımsızlığının yeniden tesisine ve basın ile akademik özgürlüğün korunmasına odaklanan dört aşamalı bir plan açıkladı.
Magyar, görüşmelerin ardından, “İktidara geldiğimizde, Macarlara haklı olarak ait olan AB fonlarını ülkemize geri getirme taahhüdümüz de dahil olmak üzere bu yükümlülüklerin tamamını yerine getirmeyi hedefliyoruz” dedi.
Görevden ayrılmakta olan Orbán hükümeti üyeleriyle görüşülmemesi kararı başlı başına güçlü bir siyasi mesaj niteliği taşıyordu.
Tisza heyetinde, geleceğin dışişleri bakanı Anita Orbán, maliye bakanı adayı András Kármán, ekonomi bakanı adayı István Kapitány ile partinin Brüksel kabine şefi ve AB uzmanı Márton Hajdu yer aldı.
Parti lideri ve başbakan adayı Péter Magyar, görüşmelerin ilk bölümüne katıldı.
Macaristan fonlara erişim için hızlı adımlar vaat ediyor
Tisza yetkilileri, Avrupa Savcılığı’na (EPPO) katılmayı da içeren seçim programlarının, Komisyon’un şimdiye dek talep ettiklerinin ötesine geçtiğini söylüyor. Yeşil dönüşüm, dijital dönüşüm ve enerji projelerini kapsayan Macaristan Kurtarma ve Dayanıklılık Planı’nın (RRP) yenilenmesi için de çalışmalar sürüyor. Öncelikli alanlar arasında ülkenin demiryolu ağı ve banliyö hatlarının modernizasyonu ile elektrik şebekesinin güçlendirilmesi bulunuyor.
Kaynak: Euro News
