ABD ordusunun, Başkan Donald Trump tarafından duyurulan İran limanlarına yönelik kısmi ablukası uygulanmaya başlandı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ise ablukayı “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yayınladığı mesaj ile ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’ndaki İran limanlarına yönelik, daha önce duyurduğu ablukaya başladığını belirtti. Mesajında, tüm İran hücumbotlarını yok etmekle tehdit eden Trump, “Bu gemilerden biri ablukamıza yaklaşırsa derhal imha edilecek” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca, ordunun “uyuşturucu tacirlerine karşı teknelerde kullandığımız imha sistemini kullanacağını” belirterek Venezuela açıklarındaki uyuşturucu kaçakçılarına yönelik hava saldırılarına göndermede bulundu.
Ortadoğu’dan sorumlu ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da X hesabından paylaştığı mesajında, “İran limanlarına giden veya buralardan çıkan” tüm gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini yasaklayacağını duyurdu. Petrol tankerleri gibi diğer tüm gemilere ise serbest geçiş hakkı tanınacağını belirten CENTCOM, kısmi ablukanın, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarını kapsadığını bildirdi.
İran askeri yönetimi ise ABD’yi “korsanlık” yapmakla suçladı.
Trump, söz konusu ablukayı hafta sonu Pakistan’da İran’la yapılan doğrudan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından duyurmuş, buna gerekçe olarak da Tahran’ın İran nükleer programında taviz vermeyi reddetmesini göstermişti.
IMO’dan “uluslararası hukuka aykırı” değerlendirmesi
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ise, söz konusu ablukayı yasa dışı olarak nitelendirdi. Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı özel örgütün Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, Pazartesi günü Londra’da düzenlediği basın toplantısında, “Uluslararası hukuka göre hiçbir ülke, uluslararası boğazlardan uluslararası transit için zararsız geçiş hakkını veya seyrüsefer özgürlüğünü yasaklama hakkına sahip değildir” dedi.
Çin’den eleştiri
ABD’nin rakibi ve İran petrolünün en önemli alıcılarından Çin, planı eleştirerek stratejik öneme sahip Boğaz’dan “engelsiz” geçiş talep etti. Donald Trump’a göre, İran’ın Pakistan’da yapılan müzakerelere katılmasında Çin’in katkısı olmuştu.
Hürmüz Boğazı’nın açılması, şu anda geçerli olan iki haftalık ateşkesin koşullarından biriydi.
Normal şartlarda dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının yaklaşık beşte biri bu Boğaz üzerinden yapılıyor. İran savaşının başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı, İran ordusu tarafından fiilen kapatılmış durumda.
Boğaz, İran Devrim Muhafızları tarafından kontrol ediliyor. Sadece İran gemilerine veya İran’ın onayladığı, kimi zaman para ödeyerek geçiş hakkı alan gemilere Hürmüz Boğazı’ndan geçiş izni verildi.
Şubat ayının son günü, ABD ile İsrail’in İran’a saldırısı ile başlayan savaşta şu an, sağlanan ateşkes sayesinde silahlar susmuş durumda. Washington ile Tahran arasında çatışmaların kalıcı olarak sona ermesine yönelik, hafta sonunda Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılan ilk doğrudan görüşmeler başarısızlıkla sonuçlanmıştı.
