Bağımlılık nedeniyle Türk Akımı üzerinden Rus doğal gazını almaya devam eden Avrupa, Rusya’dan gaz ithalatını tamamen yasaklamak istiyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, AB ülkelerine Rusya’dan doğal gaz ithalatını 2027 yılının sonuna kadar tamamen yasaklamak istiyor. AB, kömür ve petrolden farklı olarak enerji bağımlılığı sebebiyle doğal gazda Rusya’ya yaptırım uygulamıyordu. Rus gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve Türk Akımı boru hattı aracılığı ile AB’ye akmaya devam ediyor.
AB Komisyonu’nun verileri 2024 yılında Avrupa’ya sağlanan gaz tedariğinin yüzde 19’unun Rus gazının oluşturduğunu gösteriyor. AB istatistik ajansı Eurostat’a göre Avrupa geçen yıl Rusya’dan 15,6 milyor euro değerinde doğal ve işlenmiş gaz ithal etti.
Yasağın aşamalı olarak uygulanması planlanıyor
AB Komisyonu, Rus doğal gazını 2027 yılına kadar aşamalı olarak tamamen yasaklamayı planlıyor. Plana göre başlangıçta Rus gazı için yeni tedarik sözleşmelerinin yapılması ve mevcut sözleşmelerin de spot piyasada satın alınması yasaklanacak. Spot piyasa, bir finansal varlığın anlık olarak alınıp satıldığı yer için kullanılıyor. Bu yasağın en geç yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Komisyon, Rusya’dan mevcut uzun vadeli tedarik sözleşmeleri üzerinden yapılan gaz ithalatını da durdurmayı planlıyor. AB Komisyonu’na göre, Rusya’nın LNG ve boru hattı gazı ithalatının yaklaşık üçte ikisi uzun vadeli sözleşmelere dayanıyor. Geri kalanı kısa vadeli spot bazda tedarik ediliyor.
“Tüketici fiyatlarını fazla etkilemeyecek”
Komisyon, bu yasağın tüketici fiyatları üzerinde büyük bir etkisi olmayacağını düşünüyor.
Önlemlerin tedarik darboğazından kaçınacak şekilde uygulanmasını istediklerini söyleyen AB’nin Enerjiden Sorumlu Komiseri Dan Jorgensen, hiçbir üye ülkenin tedarik sorunu yaşamadan ilerlemek istediklerini ifade etti. Jorgensen, “Fiyatları mümkün olduğunca düşük tutmak istiyoruz” dedi.
Yasağın hangi zeminde uygulanacağı belirsiz
Ancak Komisyon’un ithalatı nasıl tamamen yasaklamayı planladığı konusunda belirsizlikler var. Yaptırımlar yoluyla yasaklaması olası görünmüyor. Yaptırım kararlarının oy birliği ile alınması sebebiyle özellikle Macaristan ve Slovakya’nın böyle bir yaptırıma karşı çıkacakları tahmin ediliyor.
