Avrupa Uzay Ajansı (ESA), yerçekiminin zaman üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla Pazartesi günü Uluslararası Uzay İstasyonu’na (UUİ) atomik saatlerden oluşan ACES (Atomic Clock Ensemble in Space) sistemini fırlatıyor.
ACES, bir SpaceX Falcon 9 roketiyle Florida’dan fırlatılacak ve UUİ’ye 400 km irtifada kenetlenecek. ESA proje sorumlusu Simon Weinberg, ACES’in zaman kavramının fizik, navigasyon ve teknoloji için kritik önemini test edeceğini vurguladı.
Bu görevle, ünlü fizikçi Albert Einstein’ın genel görelilik teorisinde öngördüğü “zamanın kütleli cisimler yakınında yavaşladığı” fikri, milyonda bir hassasiyetle test edilecek.
ACES sistemi iki gelişmiş atomik saat içeriyor: Fransa tarafından geliştirilen ve lazerle soğutulan sezyum atomlarını kullanan PHARAO ile İsviçre menşeli bir hidrojen maseri. PHARAO, saniyeyi ultra hassas bir şekilde yeniden tanımlayan bir “akort çatalı” gibi işlev görecek; maser ise bir “metronom” gibi kararlılığı sağlayacak.
Projenin baş bilim insanlarından Philippe Laurent’e göre, ACES’teki saatlerin her 300 milyon yılda yalnızca bir saniye kayması bekleniyor. Toplanan veriler, dokuz farklı ülkedeki yer istasyonlarıyla karşılaştırılacak. Elde edilecek ölçümler, Einstein’ın genel görelilik teorisinin öngörüleriyle tutarlı olup olmadığını gösterecek.
Eğer sonuçlar beklendiği gibi çıkmazsa, fizikçiler evrenin işleyişine dair temel teoriler üzerinde yeniden düşünmek zorunda kalabilir. ACES, bu yönüyle kuantum fiziğiyle genel göreliliği birleştirme arayışında önemli bir adım olabilir.
