Venezuelalılar komşu Guyana’nın petrol zengini bir bölümü üzerinde egemenlik talep etmek için yapılan referandumda evet oyu kullandı.
Venezuela’da yapılan referandumda halk, komşu Guyana’nın petrol zengini bölgesi Essequibo’nun ülkeye dahil edilmesi lehinde oy kullandı.
Ulusal Seçim Konseyi’ne (CNE) göre, sorulan beş soruya yüzde 95 oranında evet oyu çıktı. Katılım oranına ilişkin herhangi bir rakam verilmedi.
CNE Başkanı Elvis Amoroso, “Essequibo’daki referandum ‘evet’ tarafı için açık ve ezici bir zafer” dedi.
Karakas, Guyana ile anlaşmazlığa düştüğü bölge üzerindeki hak iddialarını meşrulaştırmak amacıyla istişari referandum düzenledi.
Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, “Bize ait olan için, kurtarıcıların bize bıraktıklarını geri almak için mücadelede tarihi yeni aşamada ilk adımları attık” diye konuştu.
Yaklaşık 20.7 milyon Venezuelalı sandık başına çağrılırken, oylamada yaklaşık 10,5 milyon “oy” kullanıldığı açıklandı. Muhalefet hükümeti yüksek çekimser oy oranını gizlemeye çalışmakla suçladı.
Seçim öncesinde Venezüella hükümet yetkilileri, bölgedeki Kızılderililerin Guyana bayrağını Venezüella bayrağı ile değiştirdiklerini gösteren bir video yayınladı.
Georgetown, videoyu “sahte” ve “savaş propagandası” olarak nitelendirdi.
“Somut sonucu yok”
Beş soruluk referandumda Venezuelalılara, Essequibo’da sakinlerine vatandaşlık vermeyi ve iki Güney Amerika ülkesi arasındaki anlaşmazlığın çözümünde Birleşmiş Milletler yüksek mahkemesinin yargı yetkisini reddetmeyi destekleyip desteklemedikleri soruldu.
Ancak bu sonucun self-determinasyon (kendi kaderini tayin hakkı) oylaması olmadığı için kısa vadede herhangi bir somut sonucu olmayacağı belirtiliyor.
Karakas, bölgeyi işgal etmek için bir neden aramadığına dair güvence verdi.
“Korkacak bir şey yok”
Guyana Devlet Başkanı Irfaan Ali, referandumla ilgili halka “önümüzdeki saatler, günler ve aylarda korkulacak bir şey olmadığı” güvencesini verdi. Ali, Karacas’a “olgunluk ve sorumluluk gösterme” çağrısında bulundu.
Ülkenin geniş bir uluslararası desteğe sahip olduğunu vurgulayan Ali, “İlk savunma hattımız diplomasi ve biz çok çok güçlü bir konumdayız” dedi.
Oylama Guyana’nın başkenti Georgetown’da ve uluslararası alanda endişeye neden oldu.
Ana muhalefetin önde gelen isimlerinden Maria Corina Machado referandumu kriz ortamında bir “dikkat dağıtma” olarak nitelendirdi.
Guyana’nın petrol ihaleleri ve ekim ayında yeni bir siyah altın keşfinin ardından son aylarda tansiyon yükseldi.
Sömürge dönemi sınırlar
Venezuela, Guyana nüfusunun beşte biri olan 125 bin kişinin yaşadığı 160.000 km2’lik Essequibo bölgesi üzerinde onlarca yıldır hak iddia ediyor.
Karakas, 1777’de İspanyol İmparatorluğu zamanında olduğu gibi Essequibo nehrinin doğal sınır olması gerektiğini savunuyor.
Dünyada kişi başına düşen en büyük petrol rezervlerinden bazılarına sahip olan Guyana ise sınırın İngiliz sömürge dönemine dayandığına ve 1899 yılında bir Tahkim Mahkemesi tarafından onaylandığını söylüyor. Ülke bu sınırın onaylanması için BM’nin en yüksek yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı’na başvurdu.
