Avrupa Birliği, iltica başvurusu reddedilen göçmenlerin AB dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesini öngören tartışmalı sınır dışı merkezleri düzenlemesinde önemli bir aşamayı geçti. İnsan hakları örgütleri ise uygulamanın hukukî ve insanî riskler taşıdığı uyarısında bulunuyor.
Avrupa Parlamentosu ile AB üyesi ülkeler, AB toprakları dışında kurulacak sınır dışı merkezlerine ilişkin düzenleme üzerinde uzlaşmaya vardı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerin resmî onayı gerekiyor.
Yeni sistem kapsamında, AB ülkelerinde iltica başvurusu reddedilen ancak çeşitli nedenlerle doğrudan menşe ülkelerine gönderilemeyen kişiler, üçüncü ülkelerde kurulacak merkezlere sevk edilebilecek. Gönderilen kişinin bu ülkeyle herhangi bir bağlantısının bulunması şartı aranmayacak.
İnsan hakları örgütlerinden tepki
İnsan hakları kuruluşları ve yardım örgütleri, uygulamanın göçmenlerin temel haklarını riske atabileceğini savunuyor. Eleştiriler, kişilerin daha önce hiç bulunmadıkları ülkelere gönderilmesi, uzun süreli belirsizlik içinde tutulmaları ve hukukî güvencelerin zayıflaması üzerinde yoğunlaşıyor.
Örgütler ayrıca bu merkezlerin “hukukî gri alanlar” oluşturabileceği ve insan hakları ihlalleri riskini artırabileceği görüşünde.
Hukukî tartışmalar sürüyor
AB hukukunda sınır dışı merkezlerinin yasal zemini konusunda tartışmalar devam ediyor. Ancak AB Adalet Divanı için hazırlanan bir bilirkişi raporunda, üye ülkelerin belirli şartlar altında kendi sınırları dışında bu tür merkezler kurmasının AB hukukuna aykırı olmadığı değerlendirmesi yapılmıştı.
Buna göre gönderilen kişilerin hukukî destek, tercüman hizmeti ve aileleriyle iletişim gibi temel haklarının korunması gerekiyor.
Almanya ve diğer ülkeler süreci hızlandırmak istiyor
Düzensiz göç baskısını azaltmayı hedefleyen Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, sınır dışı merkezleri konusunda ortak çalışmalar yürütüyor.
Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, yıl sonuna kadar üçüncü ülkelerle anlaşmalar imzalamayı hedeflediklerini açıkladı.
AB Komisyonu verilerine göre, sınır dışı edilmesi gereken kişilerin yalnızca yaklaşık yüzde 20’si gönüllü olarak birlik ülkelerini terk ediyor. Bu nedenle Brüksel, geri gönderme süreçlerini hızlandıracak yeni araçlar geliştirmeyi amaçlıyor.
Kaynak: DW Türkçe
