Macaristan’da Viktor Orban, 16 yıl sonra iktidarı kaybetti. Ülkenin yeni lideri 45 yaşındaki Peter Magyar oldu.
Macaristan’da 12 Nisan’da yapılan genel seçimlerde, 16 yıldır iktidarda bulunan Viktor Orbán seçim yenilgisi alarak görevini kaybetti. Yüksek katılımla gerçekleşen seçimlerde muhalefetin adayı Péter Magyar sandıktan birinci çıkarak ülkenin yeni lideri oldu. Oy verme işlemi sona ermeden kısa süre önce katılım oranının yüzde 78’e ulaşması dikkat çekerken, bu oran Macaristan seçim tarihinin en yüksek seviyelerinden biri olarak kaydedildi.
Oy sayımı sürerken Orbán’ın rakibini telefonla arayarak yenilgiyi kabul ettiği, ardından yaptığı açıklamada “Seçim sonucu açık ve acı verici” ifadelerini kullandığı aktarıldı. Seçim sonrası açıklanan anketler de Magyar’ın yüzde 57’nin üzerinde oy oranına ulaşabileceğine işaret etti. Budapeşte’de oy kullanan Magyar ise seçim kampanyası boyunca Avrupa Birliği ve NATO ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve yolsuzlukla mücadele vaatlerini öne çıkardı.
Seçim süreci boyunca gerilimli bir siyasi atmosfer hâkim oldu. Orbán, muhalefeti “iktidarı ele geçirmek için her yolu denemekle” suçlarken, Magyar ise seçmenlere “baskı ve şantaja boyun eğmeme” çağrısı yaptı. Fidesz iktidarına karşı “rejim değişikliği” söylemiyle kampanya yürüten Magyar, aynı zamanda Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi ve Rusya ile yakın bağların sonlandırılması hedeflerini dile getirdi.
Seçim öncesinde ABD yönetiminin Orbán’a açık destek vermesi de dikkat çekti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’ın Budapeşte ziyareti ve eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Orbán lehine yaptığı çağrılar, seçimlerin uluslararası boyutunu da gözler önüne serdi. Buna rağmen geniş kitle desteğini arkasına alan Magyar, özellikle büyük şehirlerde ve kitlesel mitinglerde sağladığı mobilizasyonla seçimlerin galibi oldu.
Magyar’ın liderliğini yaptığı Tisza Partisi, seçim sürecinde klasik ittifak modelleri yerine taban örgütlenmesine dayalı bir kampanya yürüttü. “Tisza Adaları” adı verilen yerel inisiyatiflerle ülke çapında örgütlenen hareket, sağlık ve eğitim gibi alanlardan gelen adaylarla seçime katıldı. Magyar, seçim sonrası yaptığı açıklamalarda anayasal değişiklikler için gerekli çoğunluğu hedeflediklerini belirterek, yargı bağımsızlığı ve medya alanında reform vurgusu yaptı.
Peter Magyar kimdir?
Macaristan siyasetinde son dönemin en dikkat çekici figürlerinden biri haline gelen Péter Magyar, kısa süre öncesine kadar iktidardaki Fidesz çevresinde yer alan bir isimdi. Hukuk eğitimi alan Magyar, devlet kurumlarında ve kamuya bağlı şirketlerde üst düzey görevler üstlendi; aynı zamanda eski Adalet Bakanı Judit Varga ile evliliği üzerinden de iktidar çevreleriyle yakın bağlar kurdu. Ancak 2024 yılında patlak veren ve bir çocuk istismarı davasıyla bağlantılı af skandalı, onun siyasi yöneliminde kırılma yarattı.
Söz konusu skandalın ardından iktidara yönelik sert eleştirilerle öne çıkan Magyar, kısa sürede geniş kitlelerin dikkatini çekti. Katıldığı programlarda Fidesz içindeki yolsuzluk iddialarını gündeme taşıması ve kamuoyuna sunduğu çıkışları, onu muhalefetin en hızlı yükselen figürlerinden biri haline getirdi. Bu süreçte adı daha önce pek bilinmeyen Tisza Partisi’nin liderliğini üstlenerek siyasette yeni bir odak oluşturdu.
Magyar’ın yükselişi, Macaristan’da 16 yılı aşkın süredir iktidarda bulunan Başbakan Viktor Orbán karşısında yeni bir alternatif arayan seçmen eğilimini de yansıtıyor. Kendisini sistem karşıtı ama muhafazakâr bir çizgide konumlandıran Magyar, yolsuzluk karşıtlığı, Batı ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve “işleyen bir devlet” vurgusuyla dikkat çekiyor. Kısa sürede kitlesel destek mobilize edebilmesi, onu Orbán iktidarının en güçlü rakiplerinden biri haline getirmiş durumda.
