İsviçre’de stalking (ısrarlı takip) ceza kanunu kapsamındaki suçlara eklendi. Ama bunun için kadınların yarım asır mücadele vermesi gerekti.
Stalking (ısrarlı takip) nedir? Mor Çatı’nın tarifi ile başlayalım. “Israrlı takip, ayrıldığın ya da halen birlikte olduğun sevgilinin seni sürekli izlemesi ve takip etmesidir. Takip davranışı, sende korku uyandırmayı, sana gözdağı vermeyi ve güvencesiz hissettirmeyi hedefler. Eski sevgilinin haber vermeden veya davet edilmeden evine ya da okuluna gelmesi, gittiğin yerlerde karşına çıkması, sürekli hediye veya çiçek alması veya göndermesi, arkadaş çevrenle iletişim kurması ve seninle ilgili bilgi almaya çalışması, senin eşyalarına zarar vermesi ısrarlı takip davranışı örnekleridir.”
Stalking biten bir ilişkinin ardından da başlayabilir, ilişki sürerken de yapılabilir. Eski ya da yeni sevgili/partner ya da flört edilen kişi tarafından da yapılabilir. Hiç tanınmayan biri ya da birileri tarafından da yapılabilir. Stalking sosyal medyada da, günlük hayatta da yapılır.
Stalking eylemini yapanlara stalker (musallat olan) deniyor. Israrlı takibe stalklama deniyor. Kişilerin stalklanması için sadece duygusal ilişki gerekmiyor. İş arkadaşlarından akrabalara, okul arkadaşlarından üye olunan cemiyetlere, sosyal medyaya dek bir şekilde ortak alan ve platformlarda stalkerlarla karşılaşmak mümkün olduğu gibi hiçbir tanışıklık ya da ortak alanda olmadan da stalklanılabilir. Ünlerin yaşadığı stalking bunlardan. Ki bu tarz stalklanma sadece ünlülerle de sınırlı değil.
İsviçre’de stalking artık yasaya dahil
İsviçre’de Yeşiller Partisi milletvekili Sibel Arslan altı yıldan bu yana verdikleri mücadele sonucunda İsviçre’de ceza kanunu kapsamındaki suçlara ısrarlı takibin de eklendiği haberini verdi.
Özellikle kadınlar açısından son yıllarda artarak devam eden stalking kadınların psikolojisini, özel yaşamını ve çalışma hayatını kabusa dönüştürmekte. Hatta yer yer ölümle sonuçlanmakta. Kanunların olmaması, mevcut kanunların yetersizliği, yeni suçlara karşı devletin ve adaletin kendini yenilememekteki direngenliği kadınların hayatlarının sonlanması ile sonuçlanmakta.
Stalking’in ceza kanununda yer alması bu açıdan önemli. Böylece mağdurların daha iyi korunması mümkün olabilecek, tacizcilerin caydırıcı cezalara çarptırılması sağlanmış olacak.
İsviçre’de Stalking’e karşı hukuki ve siyasi gelişmeler
2003 yılında Federal Yargıtay gözleme, fiziksel izleme, rahatsız etme ve tehdit etme gibi tekrar eden eylemlerin yalnızca iki kez gerçekleşmesi ve mağdurda şiddetli korku uyandırması durumuna stalking denebileceği kararını veriyor.
2015, 2018 ve 2020 yıllarında verilen kararlarda bugüne kadar ceza kanununun 181. maddesi uyarınca “nötigung” (zorlama, tazyik) kapsamında değerlendirilen tekil eylemlerin birleşiminin stalking’e dönüşebileceğini belirtir.
Ancak mevzuatın değişmesi için kadın örgütlerinin, siyasi partilerin sokakta ve parlamentoda çabalaması gerekecek.
2007, 2008, 2013 yılarında ceza kanununa stalking’e özgü maddeler ekleme girişimleri yapılmış ancak dirençle karşılanan tüm girişimler “mevcut kanunlar yeterli” gerekçesiyle reddedilmiş.
2023-2024 döneminde Ulusal Konsey’in Hukuk İşleri Komisyonu (RK-N), 23 Şubat 2024’te stalking suçunu düzenlemeye yönelik tasarıyı kabul eder. Tasarı, suçun “ısrarlı takip, rahatsız etme veya tehdit etme” yoluyla kurbanın özgürlüğünü ciddi şekilde kısıtlaması halinde 3 yıla kadar hapis veya para cezası öngörür.
15 Mayıs 2024 yılında Federal Konsey stalking’in ceza kanununda yer alması konusundaki ihtiyaçla hemfikir olduğunu açıklar ama beklentilerin çok yüksek olmaması konusunda uyarıda bulunur.
6 Aralık 2024’te Ulusal Konsey & Eyalet Konseyi stalking’i yeni bir ceza maddesi olarak tanımayı onaylar, ceza 3 yıla kadar hapis ve para cezası şeklinde belirlenir.
16 Aralık 2024 Eyalet Konseyi suçun, failin davranışının kurbanın özgürlüğünü “yeterince kısıtlayabilir” olması halinde cezalandırılması yönünde oylama yapılır.
6 Haziran 2024 tarihinde nihayet tasarı 151‑29 oyla kabul edilir ve bu sayede ceza kanununa “Nachstellung” (ısrarlı takip) başlığıyla 181b eklenir.
Bu değişikliğin mevzuata girmesi 20 Haziran 2015 tarihinde olur. Ceza kanununa eklenen 181b (Nachstellung) maddesine göre “Bir kişiyi ısrarlı bir biçimde takip eden, taciz eden veya tehdit eden” kişi, sadece mağdurun başvurusu üzerine hapis veya para cezası ile yargılanabilecek.
Stalkinge karşı kadınların çeyrek asırdır süren mücadelesi nihayet sonuç vermiş oldu İsviçre’de. Artık stalking başlığında ceza kanununda tanımlı suç var.
Bir suçun ceza kanununa girebilmesi için kadınların çeyrek asırdan uzun süre mücadele etmesi gerekmekte. Erkeklik suçlarının ispatının, tanımının ve ceza kanununda yer almasının sağlanmasının kadınların çabası ile olması patriyarkanın gücünü göstermekte. Erkek egemen dünyada, şiddetsiz bir dünya ve şiddete sıfır hoşgörü için daha çok çabalamak gerektiğini söylemeye gerek yok. Bıkmadan. Usanmadan. Asla pes etmeden.
Kaynak: Kadın İşçi
