Brüksel’den yapılan açıklamada, son gelişmelere rağmen AB’nin Çin’e yönelik politikasının ‘ayrıştırma’ yerine ‘riskten arındırma’ temelinde kalacağı belirtildi
Avrupa Komisyonu Salı günü yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği’nin (AB) Donald Trump yönetimiyle bir ticaret anlaşmasına varmanın koşulu olarak Çin ekonomisinden kopmayacağını bildirdi. Bu açıklama, Beyaz Saray’ın ülkelerden tam olarak bunu yapmalarını istediğine dair haberlerin ortasında geldi.
ABD bu talebi resmi olarak teyit etmemiş olsa da Trump, hem müttefiklerini hem de düşmanlarını şok eden kapsamlı gümrük vergilerinden kalıcı tavizler koparmak için ülkeleri Washington ve Pekin arasında bir seçime zorlamaya hazır görünüyor.
Gümrük vergileri 90 gün süreyle geçici olarak askıya alındı ve bu da hükümetlerin ticari anlaşmalar yapmak için bir fırsat penceresi olarak görülüyor.
Trump, Fox News’e verdiği demeçte, Latin Amerika’nın Çin’den ayrılıp ayrılmaması gerektiği sorusuna “Belki belli bir şekilde,” yanıtını verdi. “Belki, evet, belki bunu yapmalılar.”
Sadece bu öneri bile Pekin’in misilleme konusunda sert bir uyarıda bulunması için yeterli oldu.
Ülkenin Ticaret Bakanlığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Çin, herhangi bir tarafın Çin’in çıkarları pahasına bir anlaşmaya varmasına kesinlikle karşıdır,” dedi.
“Eğer böyle bir şey olursa, Çin bunu asla kabul etmeyecek ve kararlı bir şekilde karşılıklı olarak karşı önlemler alacaktır. Çin kendi hak ve menfaatlerini korumakta kararlı ve muktedirdir. Hiç kimse tek taraflılığın ve korumacılığın etkilerinden muaf kalamaz.”
Salı günü, 27 üyeli AB’nin ticaret politikasını müzakere etme konusunda münhasır yetkiye sahip olan Avrupa Komisyonu, ABD ile görüşmelerin ve Çin ile ilişkilerin “iki ayrı konu” olduğunda ısrar ederek tartışmadan uzak durmaya çalıştı.
Komisyon’un sözcü yardımcısı Arianna Podesta, “ABD’li muhataplarımızla devam eden ticaret müzakerelerimiz var,” dedi.
“Bu iki taraf arasında yürütülen bir müzakere ve iki taraf da kazan-kazan sonucuna ulaşılabilecek unsurların neler olduğunu tartışıyor,” diye ekledi.
“Bu bizim Çin ile olan ilişkimizden farklı bir durum.”
Podesta, son gelişmelere rağmen bloğun Çin politikasının “aynı” kaldığını ve “ayrışmaya değil, riskten arınmaya” dayandığını vurguladı.
Ancak ABD ile müzakerelerde Çin’in “masanın dışında” olup olmadığı sorulduğunda Podesta, tek kırmızı çizginin AB vatandaşlarının “güvenliği ve refahı” olduğunu belirtti ve Beyaz Saray’ın “tarife dışı engel” olarak nitelendirdiği gıda güvenliği standartlarına atıfta bulundu.
“Geri kalan her şey tartışılacak,” diye ekledi.
“De-risking”, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in ilk görevi sırasında öncülük ettiği stratejiye verilen isim. Von der Leyen bu terimi, AB’nin özellikle yüksek teknoloji ve çift kullanımlı ürünler gibi hassas alanlarda son yıllarda Çin’e karşı oluşturduğu kırılgan bağımlılıkların azaltılmasını tanımlamak için kullandı.
Pekin, ulusal çıkarlarına zarar verdiği düşünülen politikalara karşı misilleme yapmak için tedarik zincirlerinden yararlanmakla suçlanıyor. Trump’ın yüksek gümrük vergilerine tepki olarak, çok çeşitli kritik minerallerin ve mıknatısların ihracatını kısıtladı.
Çin konusundaki şahin tutumu Joe Biden’ın yönetiminden övgüler alan Von der Leyen, son haftalarda tonunu yumuşattı. Komisyon Başkanı şimdi, Çin gibi Birlik’in temel değerlerini paylaşmayan ülkelerle yapıcı angajmanlara yol açabilecek “işlemsel” bir dış politikadan söz ediyor.
Trump’ın kendi deyimiyle “karşılıklı gümrük vergilerini” açıklamasından ve piyasaların çökmesine neden olmasından birkaç gün sonra von der Leyen, Çin Başbakanı Li Qiang ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi
Komisyon’un resmi açıklamasında şu ifadelere yer verildi: “ABD’nin gümrük vergilerinin yol açtığı geniş çaplı aksaklıklara cevaben Başkan von der Leyen, dünyanın en büyük iki pazarı olarak Avrupa ve Çin’in, serbest, adil ve eşit bir oyun alanı üzerine kurulu, reformdan geçmiş güçlü bir ticaret sistemini destekleme sorumluluğunu vurguladı.”
Pekin tarafından yayınlanan versiyon ise daha iyimserdi ve ilişkilerde “istikrarlı bir büyüme ivmesi” olduğunu vurguluyordu. Açıklamaya göre Li, von der Leyen’e şunları söyledi: “Çin, Çin-AB ilişkilerinin sağlıklı ve istikrarlı gelişimini desteklemek üzere Avrupa tarafıyla birlikte çalışmaya hazırdır.”
Her iki taraf da temmuz ayında bir AB-Çin zirvesi düzenleneceğini duyurdu.
Bu görüşme, AB-Çin ilişkilerinin sıfırlanacağına dair spekülasyonları hemen alevlendirdi ve Brüksel, AB pazarının Çin’in yasaklayıcı gümrük vergileri nedeniyle Amerika’ya gönderemediği düşük maliyetli ihracatla dolması riskine işaret ederek bu riski en aza indirmeye çalıştı.
Von der Leyen bu ayın başlarında “Ne küresel kapasite fazlasını absorbe edebiliriz ne de pazarımızda damping yapılmasını kabul edebiliriz,” uyarısında bulundu.
Eurostat’a göre 2023 yılında ABD, AB yapımı mallar için en büyük hedef olurken (501.9 milyar euro), onu Çin (223.5 milyar euro) izledi. Buna karşılık Çin, ABD’den (346.7 milyar euro) sonra bloğa en fazla mal getiren ülke oldu (516.2 milyar euro).
Kaynak: Euronews Türkçe
