ABD’nin başkenti Washington’da binlerce kişi, John F. Kennedy Center for the Performing Arts’ın kapatılması ve binanın yıkılabileceğine ilişkin açıklamalara karşı 18 Eylül akşamı sokağa çıktı. “Hands Around the Kennedy Center” adıyla düzenlenen eylemde göstericiler kültür merkezinin çevresinde el ele tutuşarak insan zinciri oluşturdu. Protesto, Trump yönetimi ile mahkeme arasında merkezin adı, yönetimi, kapatılması ve olası fiziksel değişiklikler üzerine süren hukuki çatışmanın ortasında gerçekleşti.
Washington’daki Kennedy Center cuma akşamı uzun süredir görmediği bir kalabalıkla çevrelendi.
Hands Off the Arts grubunun çağrısıyla düzenlenen gösteriye sanatçılar, eski ve mevcut çalışanlar, öğrenciler, gönüllüler ve kent sakinleri katıldı. AP ve Washington Post katılımı binlerle ifade ederken, eylemin erken saatlerinde sahadan haber veren FOX 5 DC yüzlerce göstericinin merkez çevresinde toplandığını aktardı.
Göstericiler bir noktada ellerini birbirine bağlayarak Kennedy Center’ın çevresinde insan zinciri oluşturdu.
Eylemi örgütleyen Hands Off the Arts, Trump yönetiminin merkezin yönetiminde yaptığı değişikliklere, programlar üzerindeki müdahalelere ve binanın yıkılabileceği yönündeki açıklamalara karşı çıktığını belirtti. FOX 5 DC’ye göre oyuncu Lynda Carter da eylemde konuşan isimler arasındaydı.
Bir kültür merkezinden daha büyük bir kavga
Kennedy Center, Washington’ın Potomac Nehri kıyısındaki en önemli kültür kurumlarından biri.
1971’de açılan merkez, 1963’te öldürülen ABD Başkanı John F. Kennedy’nin anısına Kongre tarafından oluşturulan ulusal bir kültür merkezi olarak faaliyet gösteriyor.
Ancak merkez 2025’ten bu yana aynı zamanda siyasi ve hukuki bir çatışmanın merkezinde.
Donald Trump, yeniden başkan olduktan sonra Kennedy Center’ın yönetim kurulunda kapsamlı değişiklikler yaptı ve kendi desteklediği isimleri kurula getirdi. Daha sonra kurul Trump’ı başkanlığa seçti. Merkezin adına Trump’ın isminin eklenmesi girişimi de mahkemeye taşındı.
Trump’ın adı daha sonra binanın cephesine de yerleştirildi.
Federal Yargıç Christopher Cooper ise Kennedy Center’ın adını değiştirme yetkisinin Kongre’ye ait olduğuna hükmetti. Trump’ın adı mahkeme kararı sonrasında binadan kaldırıldı. Yönetim bu karara karşı hukuki mücadeleyi sürdürüyor.
Yönetim merkezi iki yıl kapatmak istiyor
Gerilim bu hafta yeni bir aşamaya geçti.
Trump’ın başkanlığını yaptığı ve kendi atadığı isimlerin çoğunlukta bulunduğu Kennedy Center yönetim kurulu, binanın yaklaşık 257 milyon dolarlık bir yenileme çalışması için iki yıl kapatılmasına karar verdi.
Bundan ayrı olarak yönetim, yapıda güvenlik riski bulunduğunu öne sürerek binayı geçici olarak yedi günlük acil kapanmaya aldı.
Kennedy Center yönetimi binada ciddi yapısal bozulmalar bulunduğunu savunuyor.
Trump da 18 Eylül’de Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklamada merkezin uzun yıllardır kötü durumda olduğunu söyledi ve yapılacak çalışmalar karşılığında kendi yönetiminin tanınması gerektiğini savundu.
Ancak merkezin kapatılmasına karşı açılan davalar devam ediyor.
Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Joyce Beatty, merkezin yönetim kurulunun resen üyelerinden biri olarak Trump yönetiminin kararlarına karşı dava açmış durumda.
Trump yıkımı ihtimal dışı bırakmadı
Protestonun büyümesindeki temel gelişmelerden biri de Trump’ın Kennedy Center’ın geleceğine ilişkin son açıklamaları oldu.
Trump 17 Eylül öncesindeki açıklamalarında merkezin koşullarının düzeltilmemesi halinde binanın sonunda “yıkılabileceğini” söyledi. 18 Eylül’de ise Reuters’ın doğrudan sorusuna, Kennedy Center’ı yıkıp yıkmayacağını kesin biçimde söylemedi.
Bunun üzerine Yargıç Christopher Cooper, yönetimin herhangi bir yıkım adımından önce mahkemeye ve davacılara en az 30 gün önceden haber vermesini emretti.
Karar yalnız yıkımı değil, binada yapılabilecek büyük fiziksel değişiklikleri de kapsıyor.
Trump’ın Air Force One’da üzerinde “Kennedy Center DEMOLISHED” ifadesinin bulunduğu belirtilen bir görsele baktığını gösteren fotoğraf da mahkemeye sunulan dosyada yer aldı. Reuters fotoğrafın içeriğini bağımsız olarak doğrulayamadığını özellikle belirtti.
Sanatçılar ve çalışanlar neden sokağa çıktı?
Hands Off the Arts yalnız binanın fiziksel olarak korunmasını talep etmiyor.
Grup, Kennedy Center’ın programlarının ve yönetiminin siyasi iktidarın doğrudan kontrolüne girdiğini savunuyor. Organizatörler bazı sanatçıların, yapımların ve kurum çalışanlarının son dönemdeki değişikliklerden etkilendiğini belirterek meseleyi sanat kurumlarının bağımsızlığı açısından ele alıyor.
Yerel sanat topluluğundan Bud Wilkinson, AP’ye yaptığı açıklamada tartışmanın yalnız Trump’ın adının binaya yazılması olmadığını, programlama ve gösterilerin içeriğine müdahale edildiğini düşündüğünü söyledi.
Gösteriye katılan bazı öğrenciler ve aileler de Kennedy Center ile Washington’daki sanat okulları arasında daha önce yürütülen çalışmaların zarar gördüğünü anlattı.
Trump yönetimi ise farklı bir gerekçe sunuyor.
Trump ve Kennedy Center yönetimi, yapının ciddi bakım ve yenilemeye ihtiyaç duyduğunu, kapanmanın restorasyon çalışmaları açısından gerekli olduğunu savunuyor. Trump ayrıca merkezin mali sorunları olduğunu ileri sürdü. Reuters, merkezin vergi kayıtlarının son dokuz yılın yedisinde kâr gösterdiğini ve Trump’ın uzun vadeli mali sıkıntıya ilişkin iddiasını desteklemediğini bildirdi.
Binanın çevresinde insan zinciri
Cuma akşamı protestocular Kennedy Center’a giden sokakları doldurdu.
AP’ye göre kalabalık Foggy Bottom bölgesindeki metro istasyonundan merkeze doğru yürürken bazı yollarda trafik de durdu. Konuşmalar ve müzik performanslarının ardından katılımcılar binanın etrafında ellerini birleştirdi.
Yerel FOX 5 DC’nin görüntülerinde de Kennedy Center önündeki kalabalık ve insan zinciri görülüyor. Organizatörler gösteriyi merkezin geleceğine ilişkin kararların kamuoyu dışında alınmasına karşı bir protesto olarak tanımladı.
Eylemden yükselen temel slogan ise kısaydı:
“Hands off” — “Elinizi çekin.”
Kennedy Center’ın geleceğini mahkeme de sokak da tartışıyor
Kennedy Center çevresindeki mücadele şu anda birkaç farklı hatta ilerliyor.
Trump yönetimi merkezde kapsamlı bir yenileme yapmak ve yönetim yapısını değiştirmek istiyor.
Yönetim kurulu iki yıllık kapanma planını destekliyor.
Mahkemeler ise merkezin adının tek taraflı değiştirilmesini engelledi ve olası yıkım için 30 günlük bildirim şartı getirdi.
Sanatçılar, çalışanlar ve Hands Off the Arts çevresindeki gruplar ise yönetimin politikalarının merkezin kamusal ve sanatsal niteliğini değiştirdiğini savunarak örgütleniyor.
18 Eylül gecesi ortaya çıkan insan zinciri bu çatışmanın artık yalnız mahkeme dosyalarında kalmadığını gösterdi.
Kennedy Center’ın kapıları şimdilik kapalı.
Ama binanın çevresinde binlerce kişinin kurduğu zincir, merkezin geleceğine ilişkin kararların bundan sonra yoğun bir kamusal ve hukuki tartışma altında alınacağını ortaya koyuyor.