Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Telangana Başbakanı Revanth Reddy’nin ABD’de üniversitelerle yapmayı planladığı görüşmelere “siyasi izin” vermedi. Bakanlık somut gerekçe açıklamazken, BJP yönetimindeki Gujarat’ın aynı günlerdeki yatırım turuna izin verilmesi ayrımcılık tartışmasını büyüttü. Ancak Telangana hükümetinin küresel üniversite ortaklıklarının emekçi öğrenciler için nasıl erişilebilir olacağı da belirsizliğini koruyor.
Hindistan’da Narendra Modi hükümetinin, Congress yönetimindeki Telangana eyaletinin başbakanı Revanth Reddy’nin ABD ziyaretini engellemesi merkez–eyalet ilişkileri ve eğitim politikası üzerinden yeni bir tartışma başlattı.
Congress Milletvekili Chamala Kiran Kumar Reddy, 25 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Modi’ye bir mektup gönderdiğini belirterek kararın Hindistan’ın federal yapısıyla bağdaşmadığını söyledi. Reddy, Telangana yönetiminin ABD ziyaretini öğrencilerin eğitim ve istihdam olanaklarını geliştirmek amacıyla planladığını savundu.
Bir cümlelik gerekçeyle ABD programına ret
Revanth Reddy, “Telangana Rising” programı kapsamında 20 Ağustos’ta Britanya ve ABD’yi kapsayacak bir ziyaret için Hindistan’dan ayrıldı. Britanya programına izin veren Dışişleri Bakanlığı, ziyaret başladıktan sonra ABD ayağına gerekli siyasi iznin verilmediğini bildirdi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, 21 Ağustos’taki basın toplantısında programın Reddy’nin bulunduğu makam ve ziyaretin açıklanan amacı bakımından “uygun görülmediğini” söyledi. Bakanlık, programın hangi bölümünün sakıncalı bulunduğunu veya hangi ölçütlerin karşılanmadığını açıklamadı.
Kararın ardından Revanth Reddy ABD’ye gitmeden Hyderabad’a döndü. Telangana hükümeti ise eyalet heyetine planlanan görüşmeleri sürdürme talimatı verdi.
Programda Harvard ve MIT görüşmeleri vardı
Telangana hükümetinin açıkladığı programa göre heyetin Harvard Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Northeastern Üniversitesi ve Virginia Tech temsilcileriyle görüşmesi planlanıyordu.
Eyalet yönetimi bu görüşmelerin eğitim, araştırma, mesleki beceriler ve teknoloji alanlarında ortaklık kurulmasını amaçladığını belirtti. Revanth Reddy, hedefinin öğrencilerin yurt dışına gitmeden Harvard, Oxford ve MIT gibi kurumların eğitim programlarına erişebilmesi olduğunu savundu.
Ancak haberin hazırlandığı sırada ABD’deki üniversitelerden ortaklıkların kapsamını doğrulayan ayrıntılı açıklamalar gelmedi. Planlanan mutabakatların imzalanıp imzalanmadığı da kamuoyuna açıklanmış değildi.
Yetki merkezde, kararın gerekçesi kapalı
Hindistan’daki mevcut düzenlemeler, eyalet başbakanlarının yurt dışı ziyaretlerinde Dışişleri Bakanlığından siyasi izin ve başbakanlık makamından onay alınmasını öngörüyor. Dolayısıyla merkez hükümetinin bu konuda resmî bir yetkisi bulunuyor.
Tartışma, yetkinin varlığından çok hangi ölçütlerle kullanıldığı üzerinde yoğunlaşıyor. Bakanlığın “program uygun değildi” açıklaması, hangi toplantının veya kişinin karara neden olduğunu göstermiyor. Bu kapalılık, dış politika yetkisinin Congress yönetimindeki bir eyaletin uluslararası ilişkilerini sınırlamak için kullanıldığı yönündeki şüpheleri güçlendiriyor.
Gujarat’a izin, Telangana’ya ret
Telangana yönetiminin çifte standart suçlamasının dayanaklarından biri, BJP yönetimindeki Gujarat eyaletinin başbakanı Bhupendra Patel’e aynı dönemde ABD ve Kanada’yı ziyaret etme izni verilmesi.
Patel, 17-24 Ağustos tarihleri arasında üst düzey bürokratlar ve 22 şirket temsilcisinden oluşan bir heyetle ABD’de yatırımcılarla görüştü. Ziyaret, 2027’de düzenlenecek Vibrant Gujarat Global Summit’in tanıtılması ve Gujarat’a sermaye çekilmesi amacıyla gerçekleştirildi.
Revanth Reddy, Telangana’nın eğitim ve yatırım programına izin verilmezken Gujarat heyetinin önünün açılmasını merkez hükümetinin eyaletler arasında ayrım yaptığına dair kanıt olarak gösterdi. Modi hükümeti ise iki başvurunun neden farklı değerlendirildiğini karşılaştırmalı biçimde açıklamadı.
Mamdani görüşmesi tartışmanın merkezine taşındı
Indian Express’in ulaştığı taslak programda, Revanth Reddy’nin New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ile görüşmesinin de gündemde olduğu ileri sürüldü. Telangana Başbakanlık Ofisi görüşmenin yalnızca “taslak” aşamasında bulunduğunu ve iki makam arasında resmî yazışma yapılmadığını açıkladı.
BJP yöneticileri Mamdani ile olası görüşmeyi sorgularken Revanth Reddy, Mamdani’nin seçimle göreve gelmiş bir belediye başkanı olduğunu belirterek görüşme ihtimalini savundu. Dışişleri Bakanlığı ise ret kararının Mamdani veya ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile planlanan görüşmelerle bağlantılı olduğunu resmen doğrulamadı.
Bu nedenle Mamdani iddiasını kararın kesin gerekçesi olarak değil, BJP’nin tartışmaya dâhil ettiği fakat resmî olarak doğrulanmamış bir unsur olarak değerlendirmek gerekiyor.
Eğitim hakkı mı, kentler arası sermaye rekabeti mi?
Merkez hükümetinin gerekçesiz vetosu, federal yetkilerin muhalefet tarafından yönetilen eyaletler üzerinde bir baskı aracına dönüştürülebileceğini gösteriyor. Ancak bu durum, Telangana hükümetinin eğitim politikasını kendiliğinden halkçı kılmıyor.
Telangana yönetimi küresel üniversitelerle ortaklıkları Hyderabad’ın yatırım çekme kapasitesi, nitelikli iş gücü ve uluslararası kent rekabeti üzerinden savunuyor. Öğrencilerin hangi ücretlerle kabul edileceği, burs ve kontenjanların nasıl belirleneceği, kast ve sınıf eşitsizliklerine karşı hangi güvencelerin sağlanacağı ise açıklanmış değil.
PRS Legislative Research verilerine göre Telangana, 2026-2027 bütçesinde toplam harcamalarının yüzde 9,8’ini eğitime ayırdı. Bu oran, eyaletlerin yüzde 14,5’lik ortalamasının altında kaldı. Telangana Eğitim Komisyonu ise eğitime ayrılan payın yüzde 18’e çıkarılmasını önermişti.
Dolayısıyla eğitim hakkı açısından temel ölçüt, Harvard veya MIT markalarının Hyderabad’a taşınması değil; kamusal eğitime ayrılan kaynağın, parasız erişimin, öğretmen istihdamının ve yoksul öğrenciler için sağlanan olanakların genişletilmesi olmalı.
Merkezî vetoya ve BJP’nin eyaletler arasında ayrım yapan politikalarına karşı çıkmak, Congress hükümetinin eğitim programını toplumsal denetimin dışında bırakmayı gerektirmiyor. Eğitimin hangi kurumlarla yürütüleceği kadar, kimin için ve kimin kaynaklarıyla düzenleneceği de tartışmanın merkezinde yer alıyor.
Kaynaklar: ANI, Hindistan Dışişleri Bakanlığı brifingi, Telangana Hükümeti, Indian Express, UNI, Hindistan Kabine Sekreterliği, PRS Legislative Research
