İsviçre’nin Cenevre kantonunda 24 haftalık ebeveyn izninin uygulanmasının önündeki önemli bir engel kaldırıldı.
Devletler Konseyi (Ständerat), kantonun ebeveyn izni düzenlemesine yönelik itirazını geri çekerek uygulamanın önünü açtı. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Ulusal Konsey’in (Nationalrat) de onay vermesi gerekiyor.
Haziran 2023’te yapılan halk oylamasında Cenevre seçmenlerinin yaklaşık yüzde 58’i, Yeşil Liberaller tarafından hazırlanan “Şimdi ebeveyn izni” girişimine destek vermişti. Kabul edilen düzenleme, kantonda mevcut 16 haftalık annelik iznine ek olarak diğer ebeveyne sekiz haftalık ücretli izin tanınmasını öngörüyor. Böylece toplam ebeveyn izni süresi 24 haftaya çıkarılıyor.
Federal hukukla yaşanan uyuşmazlık aşılmış oldu
Cenevre Anayasası’na eklenen hüküm, özellikle Gelir Kaybı Tazminatı Yasası (LAPG) ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle federal düzeyde tartışmalara yol açmıştı. İsviçre Parlamentosu, Eylül 2024’te düzenlemenin yürürlüğe girmesini askıya almıştı. Federal makamlar, kantonların ebeveyn izni konusunda federal çerçevenin ötesine geçemeyeceğini savunuyordu.
Ancak Federal Meclisler tarafından Aralık 2025’te kabul edilen yasa değişikliğiyle birlikte kantonlara, ebeveyn izni ve evlat edinme durumlarında federal düzenlemelerin ötesine geçebilme yetkisi tanındı. Bu değişiklik sonrasında Devletler Konseyi, Cenevre’nin anayasal düzenlemesine yönelik itirazını geri çekti.
İsviçre için emsal olabilir
Yeni model yalnızca doğum yapan ebeveynleri değil, eşcinsel aileleri ve evlat edinme yoluyla çocuk sahibi olan aileleri de kapsıyor. Buna karşın, resmi evlat edinme işlemi olmaksızın bir çocuğun sürekli bakımını üstlenen aileler düzenleme kapsamı dışında bırakıldı.
Cenevre, hâlihazırda İsviçre’de annelere federal düzeydeki 14 haftanın üzerinde, 16 haftalık doğum izni tanıyan az sayıdaki kantondan biri konumunda bulunuyor. Yeni düzenlemenin hayata geçmesi halinde kanton, ülkedeki en kapsamlı ebeveyn izni uygulamalarından birine sahip olacak.
Cenevre’deki gelişme, İsviçre genelinde ebeveyn izninin genişletilmesine yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşırken, diğer kantonlar açısından da emsal oluşturabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin tamamen yürürlüğe girebilmesi için şimdi gözler Ulusal Konsey’in vereceği karara çevrilmiş durumda.
