Fransa’da haftalardır büyüyen lise ve üniversite öğrenci hareketinin 8 Ekim’deki Paris buluşması akşam saatlerinde sert polis müdahalesine sahne oldu. Place de la Bastille’de çevik kuvvet öğrencileri tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla meydandan uzaklaştırdı. Görüntülerde polis hatlarının kalabalığın üzerine ilerlediği, su topunun doğrudan göstericilerin bulunduğu alana çevrildiği ve meydanın yoğun gaz altında kaldığı görülüyor. Fransa genelinde aynı gün 71 bin 500, Paris’te ise 24 bin 500 kişi gösterilere katıldı.
Paris’te 8 Ekim sabahı liselerde başlayan blokajlar öğleden sonra Bastille’e taşındı.
Liseli ve üniversiteli öğrenciler öğretmen eksikliği, 35-37 kişiye ulaşan sınıflar, bakımsız okul binaları, ağır ders programları ve Parcoursup sistemine karşı yeniden sokaktaydı.
Eğitim emekçilerinin ve velilerin de destek verdiği hareket, eğitime daha fazla kamu kaynağı ayrılmasını talep ediyor.
Reuters’a göre gün boyunca Paris’teki eylem büyük ölçüde barışçıl geçti. Ancak akşam saatlerinde Bastille çevresindeki gerilim yükseldi.
Polis Bastille’in çıkışlarını kapattı
Le Monde’un olay yerinden aktardığına göre saat 16.00 civarında Bastille’e çıkan caddelerin büyük bölümü polis tarafından kapatıldı.
Meydanda öğrenciler ve diğer göstericiler sıkışırken ilerleyen saatlerde bazı gruplardan polise taş ve çeşitli cisimler atıldı.
Ardından CRS birlikleri meydana doğru ilerledi.
Polis göz yaşartıcı gaz kullandı, göstericilere doğru hücum etti ve su topunu devreye soktu. Le Monde muhabirleri polislerin coplarla koşarak kalabalığın üzerine ilerlediğini, göstericilerin ise geçici bir kalkanın arkasında su topuna karşı durmaya çalıştığını aktardı.
Gaste Avrupa’ya ulaşan görüntülerde de müdahalenin boyutu açık biçimde görülüyor: tazyikli suyun önündeki grup geriye doğru sürüklenirken çevik kuvvet birlikleri ilerliyor; birkaç saniye sonra meydan yoğun gaz ve su altında kalıyor.
Valilik: “Şiddet uygulayan kişileri uzak tutmak için kullandık”
Paris Emniyet Müdürlüğü tazyikli su kullanımını doğruladı.
Valilik, “bir saatten uzun süredir güvenlik güçlerini hedef alan şiddet uygulayan kişileri mesafede tutmak” amacıyla su topunun kullanıldığını savundu.
AFP’nin aktardığına göre eylemin ilerleyen bölümünde yaklaşık 20 kişilik siyah giyimli bir grup kent mobilyalarını polis hatlarına doğru fırlattı. Polis buna tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla karşılık verdi.
Ancak müdahale yalnız söz konusu grupla sınırlı kalmadı.
Le Monde’un sahadaki aktarımında Bastille’de kalan lise öğrencilerinin de gaz bulutları arasında meydandan çıkarıldığı, en az dört kişinin yaralanarak göstericiler, sağlık gönüllüleri veya polis tarafından tedavi edildiği belirtiliyor.
“Dinlenmek için çok genciz, gaz yemek için yeterince büyüğüz”
Polis müdahaleleri artık öğrenci hareketinin temel gündemlerinden biri haline geldi.
Reuters’ın aktardığı pankartlardan birinde öğrenciler durumu şu sözlerle özetledi:
“Dinlenmek için çok genciz, gaz yemek için yeterince büyüğüz.”
Hareketin başlamasından bu yana öğrencilerin yaralandığı çok sayıda polis müdahalesi yaşandı. Lens’te 15 yaşındaki bir öğrencinin polis mühimmatı nedeniyle elini kaybetmesinin ardından hükümet öğrenci gösterilerinde kullanılan bazı ses bombalarını askıya almak zorunda kaldı.
8 Ekim’de Bastille’de yaşananlar bu tartışmayı daha da büyüttü.
Bastille’deki polis müdahalesine IGPN soruşturması
Müdahaleden saatler sonra sosyal medyada yayılan başka bir görüntüde bir polis memurunun gözaltına alınan bir göstericinin yüzüne diziyle vurduğu görüldü.
Paris Savcılığı 9 Ekim’de görüntüler üzerine kendiliğinden soruşturma başlattı ve dosyayı Fransız polisinin iç denetim birimi IGPN’ye gönderdi.
İçişleri Bakanlığı’nın 9 Ekim’de açıkladığı verilere göre öğrenci hareketinin başlangıcından bu yana olası polis ihlalleri konusunda IGPN tarafından açılan soruşturmaların sayısı 24’e çıktı.
Paris Emniyet Müdürü Patrice Faure ise 9 Ekim’de yaptığı açıklamada güvenlik güçlerine müdahalelerde özel bir “geri durma” talimatı verilmeyeceğini söyledi ve polisin güç kullanımının yasal ve ölçülü olduğunu savundu.
Hükümet 3 bin öğretmen sözü verdi, öğrenciler 13 Ekim’e çağrı yaptı
Öğrencilerin haftalardır sürdürdüğü blokaj ve gösterilerin ardından Eğitim Bakanı Édouard Geffray 3 bin ek öğretmenin görevlendirileceğini açıkladı.
Hükümet ayrıca öğretmen eksikliklerinin giderilmesi, ders programlarının gözden geçirilmesi ve Parcoursup sisteminde değişiklikler yapılması konusunda adımlar atılacağını söylüyor.
Öğrenci örgütleri ise açıklanan önlemleri yeterli bulmuyor.
Hareket; okul altyapısına yatırım, daha fazla eğitim personeli, sınıfların küçültülmesi ve yaklaşık 10 milyar avroluk ek eğitim bütçesi talebini sürdürüyor.
8 Ekim’de Bastille’de tazyikli su ve gazla dağıtılan öğrenciler de geri çekilmedi.
Bir sonraki ülke çapındaki eylem günü 13 Ekim.
Fransa’daki mücadele artık yalnız sınıflardaki öğretmen ve sandalye eksikliğini değil, gençlerin taleplerine devletin nasıl yanıt verdiğini de tartışmanın merkezine taşıyor.
